سخنرانى امام به هنگام دريافت گزارش ناكثين

امام على عليه السلامـ از سخنرانى او به هنگامى كه گزارش بيعت شكنى به وى رسيد ـ: بدانيد كه شيطان، گروهش را برانگيخته است و لشكر خويش را از هر سو فرا خوانده تا ستم در زادگاهش برقرار باشد و باطل در جايگاهش پايدار مانَد. به خدا سوگند، از من زشتى نديدند و ميان من و خودشان منصفانه رفتار نكردند. آنان، حقّى را مى جويند كه خودْ آن را به كنار نهادند، و خونخواهى كسى را مى كنند كه خودْ خونش را ريختند. اگر در اين كار، با آنان شريك بوده ام، آنان را هم سهمى است، و اگر بدون من دست به اين كار زده اند، پيامدش نيز بر عهده خودشان است. به راستى كه بزرگ ترين دليل آنان بر ضررِ خودشان است. آنان از مادرى شير مى خورند كه شيرش خشكيده است، و بدعتى را زنده مى كنند كه ميرانده شده است. اى دعوت كننده زيانكار! كه مى

امام على عليه السلامـ در سخنرانى اش به هنگام حركت به سوى جنگ ـ: من به چهار چيز مبتلا گشتم: زيرك ترين و سخاوتمندترينِ مردم، طلحه، و شجاع ترينِ مردم، زبير، و مُطاع ترينِ مردم در نزد مردم، عايشه، و سريع ترينِ مردم در فتنه انگيزى، يَعلَى بن اُميّه. به خدا سوگند، از من زشتى نديدند و ثروتى را به خود اختصاص ندادم و به سوى هوا و هوس نرفتم. آنان حقّى را مى جويند كه خود به كنارى نهادند و خونى را طلب مى كنند كه خود بر زمين ريختند و آنان، خودشان عهده دار آن بودند، نه من. اگر من شريك آنان بودم، آن را زشت نمى شمردند. پيامد خون عثمان، تنها بر گردن آنان است و آنان، همان گروه ستمكارند. با من بيعت كردند و سپس بيعت مرا شكستند و به من فرصت ندادند تا ستمكارى مرا از عدالت من بازشناسند. من به حجّت الهى بر

امام على عليه السلامـ از سخن وى درباره طلحة بن عبيد اللّه، وقتى خبر حركتش با زبير به سوى بصره براى چجنگ با وى به او رسيد ـ: تا بوده ام، مرا به جنگ، تهديد نكرده اند و از شمشير نهراسانده اند. من دل به وعده نصرت پروردگارم بسته ام. به خدا سوگند كه او (طلحه) در خونخواهى عثمانْ شتاب نكرد، مگر از ترس آن كه از او بازخواست شود؛ زيرا كه وى متّهم بود و كسى در ميان جمعيت بر [ريختن خون]عثمان، حريص تر از او نبود. از اين رو، تصميم گرفت بدانچه برايش سودمندتر است، مغالطه كند تا حقيقتْ پوشيده مانَد و ترديد، پيدا شود. به خدا سوگند، طلحه در مسئله عثمان، بايد يكى از سه كار را انجام مى داد: اگر عثمانْ ستمگر بود ـ چنان كه وى گمان داشت ـ، سزاوار بود كه قاتلان او را يارى كند و ياوران عثمان را دور سازد؛ و اگر

الإرشاد:وقتى خبر حركت عايشه، طلحه و زبير از مكّه به بصره به او (على عليه السلام) رسيد، خدا را سپاس و ثنا گفت و فرمود: «عايشه، طلحه و زبير، حركت كردند. هريك از آن دو نفر (طلحه و زبير)، خلافت را براى خود مى خواهد، نه رفيقش. طلحه ادّعاى خلافت نمى كند، مگر از آن رو كه پسرعموى عايشه است، و زبير، آن را ادّعا نمى كند، مگر از آن رو كه داماد پدر عايشه است. به خدا سوگند، اگر به خواسته هاى خود دست يابند، زبير، گردن طلحه را خواهد زد و طلحه، گردن زبير را و هريك با ديگرى در حكومت، نزاع خواهد كرد. به خدا سوگند، دانستم كه عايشه، همان زنى است كه سوارِ شتر خواهد شد؛ نه مشكلى را مى گشايد و نه از گردنه اى عبور مى كند و بلكه در منزلى اُتراق نمى كند، مگر آن كه بر معصيت است، تا آن كه خود و همراهانش را به ورطه