حدیث دربارهفرستادن هاشم بن عتبه نزد ابو موسى براى بسيج مردم

تاريخ الطبري عن أبي ليلى:خَرَجَ هاشِمُ بنُ عُتبَةَ إلى عَلِيٍّ بِالرَّبَذَةِ، فَأَخبَرَهُ بِقُدومِ مُحَمَّدِ بنِ أبي بَكرٍ وقَولِ أبي موسى، فَقالَ: لَقد أرَدتُ عَزلَهُ وسَأَلنِي الأَشتَرُ أن اُقِرَّهُ. فَرَدَّ عَلِيٌّ هاشِما إلَى الكوفَةِ وكَتَبَ إلى أبي موسى: إنّي وَجَّهتُ هاشِمَ بنَ عُتبَةَ لِيُنهِضَ مَن قِبَلَكَ مِنَ المُسلِمينَ إلَيَّ، فَأَشخِصِ النّاسَ؛ فَإِنّي لَم اُوَلِّكَ الَّذي أنتَ بِهِ إلّا لِتَكونَ مِن أعواني عَلَى الحَقِّ. فَدَعا أبو موسَى السّائِبَ بنَ مالِكٍ الأشعَرِيَّ، فَقالَ لَهُ: ماتَرى؟ قالَ: أرى أن تَتَّبِعَ ما كَتَبَ بِهِ إِلَيكَ. قالَ: لكِنّي لا أرى ذلِكَ! فَكَتَبَ هاشِمٌ إلى عَلِيٍّ: إنّي قَد قَدِمتُ عَلى رَجُلٍ غالٍّ مُشاقٍّ ظاهِرِ الغِلِّ والشَّنَآنِ. وبَعَثَ بِالكِتابِ مَعَ المُحِلِّ بنِ خَليفَةَ الطّائِيِّ. ۱
تاريخ الطبرىـ به نقل از ابو ليلى ـ: هاشم بن عُتْبه در رَبَذه به نزد على عليه السلام رفت و از بازگشت محمّد بن ابى بكر و سخن ابو موسى به وى گزارش داد. آن گاه وى فرمود: «قصد داشتم او را عزل كنم؛ ولى اَشتر از من خواست او را ابقا كنم». سپس على عليه السلام هاشم را به كوفه فرستاد و براى ابوموسى نوشت: «من هاشم بن عتبه را نزد تو فرستادم تا مسلمانانِ اطرافت را به سوى من بسيج كنى. پس مردم را حركت ده؛ چرا كه من تو را بر شهرى كه هم اكنون بر آن حاكمى، نگماردم، مگر بدان جهت كه براى [اقامه]حق، از ياران من باشى». ابو موسى، سائب بن مالك اشعرى را فرا خواند و به وى گفت: تو چه نظرى دارى؟ گفت: معتقدم از آنچه برايت نوشته، پيروى كنى. ابو موسى گفت: ولى من چنين نظرى ندارم. هاشم براى على عليه السلام نوشت: «من بر مردى تُند رو و سختگير واردشده ام كه كينه توزى و دشمنى اش آشكار است» و نامه را توسط مُحِلّ بن خليفه طايى براى على عليه السلام فرستاد.
۱.تاريخ الطبري: ج 4 ص 499.

احادیث دیگر این موضوع

۱
الجمل:[امام على عليه السلام] با هفتصد نفر از مهاجران و انصار، حركت كرد. آن گاه، هاشم بن عُتبه مِرقال را فرا خواند و به همراهش نامه اى براى ابو موسى اشعرى ـ كه از زمان عثمان، حاكم كوفه بود ـ فرستاد و به وى فرمان داد كه نامه را به ابو موسى برساند تا مردم را از كوفه براى جهاد به همراه خود بسيج كند. مضمون نامه چنين بود: «به نام خداوند بخشنده مهربان. از على اميرمؤمنان به [ابو موسى] عبد اللّه بن قيس. پس از حمد و سپاس خداوند؛ من هاشم بن عُتبه مِرقال را نزد تو فرستادم تا مسلمانانِ اطرافت را همراه او بسيج كنى تا با گروهى كه بيعت مرا شكستند و پيروانم را كشتند و در ميان امّت، فتنه اى بزرگ پديد آوردند، روياروى شوند. پس زمانى كه نزد تو آمد، مردم را به همراه وى به سوى من روانه كن و محبوسش مكن؛ زيرا من، تو را در شهرى كه هم اكنون در آن حاكمى، ابقا نكردم، مگر بدان جهت كه در امر حكومت، از ياران و ياوران من باشى. والسلام!». هاشم، نامه را براى ابو موسى آورد. وقتى ابو موسى به موضوع نامه واقف گشت، سائب بن مالك اشعرى را فرا خواند و نامه را برايش خواند و به وى گفت: چه نظرى دارى؟ سائب به وى گفت: از آنچه برايت نوشته، پيروى كن. ابو موسى از اين كار، سر باز زد و نامه را پاره كرد و از بين برد و به سوى هاشم بن عتبه فرستاد و او را ترساند و تهديد به زندان كرد. سائب بن مالك مى گويد: نزد هاشم آمدم و دستور ابو موسى را به وى گزارش كردم. آن گاه، هاشم براى على بن ابى طالب عليه السلام نوشت: پس از حمد و سپاس خداوند؛ اى امير مؤمنان! نامه ات را براى مردى بُردم كه سخت و نافرمان و به دور از رحمت است و كينه توزى و اختلاف افكنى اش آشكار است. اين نامه را با مُحِلّ بن خليفه (از قبيله طَى و از پيروان و يارانت) به سوى تو فرستادم و او اخبار ما را مى داند. هرچه مى خواهى از او بپرس و نظرت را برايم بنويس تا از آن پيروى كنم. والسلام! وقتى نامه به على عليه السلام رسيد و آن را خواند، فرزندش حسن عليه السلام، عمّار بن ياسر و قيس بن سعد را فرا خواند و آنان را با نامه اى كه نوشت، نزد ابو موسى فرستاد: «از بنده خدا على، اميرمؤمنان، به عبد اللّه بن قيس. پس از حمد و سپاس خداوند؛ اى خودخواهِ متكبّر! به خدا سوگند كه معتقد بودم دورىِ تو از امر [حكومت]ـ كه خداوند، تو را شايسته آن قرار نداده و برايت در آن بهره اى ننهاده ـ، به زودى تو را از ردّ فرمان من باز مى دارد. اينك حسن، عمّار و قيس را به سويت فرستاده ام. شهر و مردمانش را به آنان وا گذار و از مسئوليتى كه در حكومت ما دارى با سرزنش و نكوهيدگى كنار رو. اگر چنين كردى [كه هيچ]؛ و گرنه به آنان دستور داده ام تو را طرد كنند. به راستى كه خداوند، خيانت پيشگان را دوست نمى دارد، و اگر بر تو پيروز گردند، تو را قطعه قطعه كنند. درود بر كسى كه شكر نعمت كند و به بيعتْ خشنود باشد و به اميد عاقبت خودش براى خداوند عمل كند».