پرهيز از آغاز كردن پيكار
3 حدیث
تاريخ الطبري عن جُندَب الأَزدِيّ:إنَّ عَلِيّا عليه السلام كانَ يَأمُرُنا في كُلِّ مَوطِنٍ لَقينا فيهِ مَعَهُ عَدُوّا فَيَقولُ: لا تُقاتِلُوا القَومَ حَتّى يَبدَؤوكُم، فَأَنتُم بِحَمدِ اللّهِ عَزَّ وجَلَّ عَلى حُجَّةٍ، وتَركُكُم إيّاهُم حَتّى يَبدَؤوكُم حُجَّةٌ اُخرى لَكُم، فَإِذا قاتَلتُموهُم فَهَزَمتُموهُم فَلا تَقتُلوا مُدبِرا، ولا تُجهِزوا عَلى جَريحٍ، ولا تَكشِفوا عَورَةً، ولا تُمَثِّلوا بِقَتيلٍ. فَإِذا وَصَلتُم إلى رِحالِ القَومِ فَلا تَهتِكوا سِترا، ولا تَدخُلوا دارا إلّا بِإِذنٍ، ولا تَأخُذوا شَيئا مِن أموالِهِم إلّا ما وَجَدتُم في عَسكَرِهِم، ولا تُهَيِّجُوا امرَأَةً بِأَذىً، وإن شَتَمنَ أعراضَكُم وسَبَبنَ اُمَراءَكُم وصُلَحاءَكُم، فَإِنَّهُنَّ ضِعافُ القُوى وَالأَنفُسِ. ۱
تاريخ الطبرىـ به نقل از جندب ازدى ـ: به درستى كه در هر جا كه با دشمن برخورد مى كرديم، على عليه السلام به ما فرمان مى داد و مى فرمود: «با آنان پيكار مكنيد تا آن كه آنان شروع كنند، كه شما بحمداللّه عز و جلحجّت داريد و رها ساختن آنان كه [نبردِ با شما را]آغاز كنند، حجّتى ديگر است براى شما. پس هرگاه با آنان پيكار كرديد و آنان را شكست داديد، پشت كرده به جنگ را مكشيد، مجروحان را به قتل نرسانيد، پرده درى مكنيد، كشته ها را مُثله نكنيد، وقتى به سراپرده دشمن رسيديد، پرده درى نكنيد، و بدون اجازه برخانه اى وارد نشويد، چيزى از آنان مَسِتانيد، مگر آنچه در لشكرگاه يافتيد، و زنى را با آزار، به هيجان نياوريد، گرچه به ناموس شما دشنام دهد و به فرماندهان و نيكان شما فحش گويد؛ چرا كه [زنان]، داراى نيرو و توانى
۱.تاريخ الطبري: ج 5 ص 10، الكامل في التاريخ: ج 2 ص 370، الفتوح: ج 3 ص 32 نحوه.
کلیدواژه‌ها سیاست امام علی علیه السلامسیاست های جنگیجنگ های امام علی علیه السلامجنگ صفین +2 مورد دیگر
الإمام عليّ عليه السلامـ في كِتابِهِ إلى مالِكٍ الأَشتَرِ قَبلَ وَقعَةِ صِفّينَ ـ: إيّاكَ أن تَبدَأ القَومَ بِقِتالٍ إلّا أن يَبدَؤوكَ، حَتّى تَلقاهُم، وتَسمَعَ مِنهُم، ولا يَجرِمَنَّكَ شَنَآنُهُم عَلى قِتالِهِم قَبلَ دُعائِهِم وَالإِعذارِ إلَيهِم مَرَّةً بَعدَ مَرَّةٍ! ۱
امام على عليه السلامـ در نامه اش به مالك اشتر، پيش از رُخداد صفّين ـ: بپرهيز از اين كه با اين گروه، نبرد را آغاز كنى، مگر آن كه آنان آغاز كنند، تا اين كه با آنان رو در رو شوى و سخن آنان را بشنوى؛ و بدى هاى آنان، تو را به نبرد وا ندارد، قبل از دعوت آنان [به هدايت]و مكرّر، راه بهانه جويى را بر آنان بستن.
۱.وقعة صفّين: ص 153، بحار الأنوار: ج 32 ص 414 ح 374.
کلیدواژه‌ها سیاست امام علی علیه السلامسیاست های جنگیجنگ های امام علی علیه السلامجنگ صفین +2 مورد دیگر
عنه عليه السلامـ مِن وَصِيَّةٍ لَهُ لِعَسكَرِهِ قَبلَ لِقاءِ العَدُوِّ بِصِفّينَ ـ: لا تُقاتِلوهُم حَتّى يَبدَؤوكُم؛ فَإِنَّكُم بِحَمدِ اللّهِ عَلى حُجَّةٍ، وتَركُكُم إيّاهُم حَتّى يَبدَؤوكُم حُجَّةٌ اُخرى لَكُم عَلَيهِم. فَإِذا كانَتِ الهَزيمَةُ ـ بِإِذنِ اللّهِ ـ فَلا تَقتُلوا مُدبِرا، ولا تُصيبوا مُعوِرا، ولا تُجهِزوا عَلى جَريحٍ. ۱
امام على عليه السلامـ از سفارش وى به لشكرش پيش از رو در رويى با دشمن در صفّين ـ: با آنان كارزار مكنيد، تا آن كه آغاز كنند؛ چرا كه شما بحمداللّه، حجّت داريد، و رها ساختن آنان كه [جنگ با] شما را آغاز كنند، حجّت ديگرى است به سود شما و بر زيان آنها. وقتى به خواست خدا شكست خوردند، پشت كرده به جنگ را مكشيد، و به كسى كه ناتوان است، آسيب مرسانيد و زخمى را از پادر مياوريد.
۱.نهج البلاغة: الكتاب 14، وقعة صفّين: ص 203.
کلیدواژه‌ها سیاست امام علی علیه السلامسیاست های جنگیجنگ های امام علی علیه السلامجنگ صفین +2 مورد دیگر