حدیث دربارهتسليم در برابر داورى

ربيع الأبرار:اِستَعدى رَجُلٌ عُمَرَ عَلى عَلِيٍّ، وعَلِيٌّ جالِسٌ، فَالتَفَتَ عُمَرُ إلَيهِ فَقالَ: يا أبَا الحَسَنِ، قُم فَاجلِس مَعَ خَصمِكَ، فَقامَ فَجَلَسَ مَعَ خَصمِهِ فَتَناظَرا، وَانصَرَفَ الرَّجُلُ، فَرَجَعَ عَلِيٌّ إلى مَجلِسِهِ، فَتَبَيَّنَ عُمَرُ التَّغَيُّرَ في وَجهِهِ، فَقالَ: يا أبَا الحَسَنِ، ما لي أراكَ مُتَغَيِّرا؟ أكَرِهتَ ما كانَ؟ قالَ: نَعَم. قالَ: وما ذاكَ؟ قالَ: كَنَّيتَني بِحَضرَةِ خَصمي، فَأَلّا قُلتَ لي: يا عَلِيُّ، قُم فَاجلِس مَعَ خَصمِكَ؟ فَأَخَذَ عُمَرُ بِرَأسِ عَلِيٍّ فَقَبَّلَ بَينَ عَينَيهِ، ثُمَّ قالَ: بِأَبي أنتُم، بِكُم هَدانَا اللّهُ، وبِكُم أخرَجَنا مِنَ الظُّلُماتِ إلَى النّورِ. ۱
ربيع الأبرار:مردى از على عليه السلام نزد عمر شكايت كرد، در حالى كه على عليه السلام نشسته بود. عمر به وى رو كرد و گفت: اى ابوالحسن! برخيز و نزد طرف دعوايت بنشين. على عليه السلام برخاست و در كنار طرفِ دعوايش نشست و آن دو با يكديگر، بحث و گفتگو كردند و آن مرد، مراجعت كرد و على عليه السلام بر جاى خود بازگشت. عمر، چهره او را دگرگون يافت و پرسيد: اى ابوالحسن! چرا تو را دگرگون مى بينم؟ آيا از آنچه اتفاق افتاد، ناراحتى؟ فرمود: «بلى». گفت: چرا؟ فرمود: «مرا در حضور طرف دعوا با كنيه صدا زدى. چرا نگفتى: يا على! برخيز و در كنار طرف دعوايت بنشين؟». عمر، سر على عليه السلام را گرفت و ميان دو چشمانش را بوسيد. سپس گفت: پدرم فداى تو باد! خداوند به واسطه شما ما را هدايت كرد و به وسيله شما ما را از تاريكى ها به سوى روشنى بُرد.
۱.ربيع الأبرار: ج 3 ص 595، المناقب للخوارزمي: ص 98 ح 99 عن عبد اللّه بن عبّاس، شرح نهج البلاغة: ج 17 ص 65 كلاهما نحوه.

احادیث دیگر این موضوع

۲
الغاراتـ به نقل از شعبى ـ: على عليه السلام سپرش را نزد يك نصرانى يافت. او را نزد شريح برد و شكايت كرد. شريح، وقتى به او نگاه كرد، خواست به سمت ديگرى برود. [على عليه السلام] فرمود: «در جايت باش» و در كنارش نشست و فرمود: «اى شريح! اگر طرف دعوايم مسلمان بود، حتماً در كنارش مى نشستم؛ ولى او نصرانى است و پيامبر خدا فرمود: اگر شما و آنان (اهل كتاب) در راهى قرار گرفتيد، آنان را به تنگى راه واداريد و آنان را كوچك شماريد، آن گونه كه خدا كوچك شمرده است؛ ولى ستم نكنيد». آن گاه على عليه السلام فرمود: «اين، سپرِ من است. آن را نفروخته ام و نبخشيده ام». شريح به نصرانى گفت: امير مؤمنان، چه مى گويد؟ نصرانى گفت: اين سپر، سپر من است و امير مؤمنان، به نظر من دروغگو نيست. شريح رو به على عليه السلام كرد و گفت: اى امير مؤمنان! آيا بيّنه دارى؟ فرمود: «نه». پس شريح به نفع نصرانى حكم كرد. پس [نصرانى] شادمان، راه افتاد و سپس برگشت و گفت: بدانيد كه من گواهى مى دهم كه اين داورى، [از سنخ]داورى هاى پيامبران است. امير مؤمنان، مرا نزد قاضى خود مى آورد و او بر زيانش داورى مى كند! گواهى مى دهم كه خدايى جز خداى يگانه نيست، يكتاست و همتايى ندارد و محمّد بنده و فرستاده اوست. به خدا سوگند اى امير مؤمنان! سپر، سپر توست. سپاه به راه افتاده بود و تو به سوى صفّين مى رفتى كه از شتر گندمگون تو افتاد. آن گاه امير مؤمنان فرمود: «حالا كه اسلام آوردى، سپر از آنِ تو» و او را بر اسبى [كه بدو بخشيد]سوار كرد.