حدیث دربارهوصىّ آدم

رسول اللّه صلى الله عليه و آله:يا عَلِيُّ، أنتَ خَليفَتي عَلى اُمَّتي في حَياتي وبَعدَ مَوتي، وأنتَ مِنّي كَشَيثٍ مِن آدَمَ، وكَسامٍ مِن نوحٍ، وكَإِسماعيلَ مِن إبراهيمَ، وكَيوشَعَ مِن موسى، وكَشَمعونَ مِن عيسى، يا عَلِيُّ أنتَ وَصِيّي ووارِثي. ۱

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:اى على! تو جانشين من بر امّتم در هنگام حيات و پس از مرگم هستى و تو براى من، همانند شيث براى آدم، سام براى نوح، اسماعيل براى ابراهيم و يوشع براى موسى و شمعون براى عيسى هستى. اى على! تو وصىّ من و وارث منى.

۱.بشارة المصطفى: ص 58، الأمالي للصدوق: ص 450 ح 609 كلاهما عن عبد اللّه بن عبّاس، بحار الأنوار: ج38 ص103 ح26.

کلیدواژه‌ها کوشش های پیامبر برای رهبری علی پس از خود احادیث وصایت وصی آدم

احادیث دیگر این موضوع

امام صادق عليه السلام:هِبَة اللّه شيث بن آدم، وصىّ آدم و سام، وصىّ نوح و اسماعيل، وصىّ ابراهيم و يوشع بن نون، وصىّ موسى و سليمان، وصىّ داوود و شمعون، وصىّ عيسى بود و على بن ابى طالب، وصىّ محمّد است، و او بهترينِ اوصياست.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:آدم از خداى عز و جل خواست كه وصىّ صالحى براى او قرار دهد. پس خداوند عز و جل به او وحى كرد كه: «من، پيامبران را با نبوّت، گرامى داشتم. سپس جمعى را از ميان خلقم برگزيدم و برگزيدگان آنها را اوصيا قرار دادم». خداوند متعال به او وحى كرد: «اى آدم! شيث را وصى قرار بده». و آدم پسرش شيث را كه همان هبة اللّه بود، وصى قرار داد.

امام باقر عليه السلام:چون زمان مرگ آدم نزديك شد، خداوند به او وحى كرد كه: «اى آدم! من در فلان روز، [جان] تو را مى گيرم و روحت را به سوى خود برمى كشم. پس بهترين فرزندت را كه همان هبه اى (هديه اى) است كه به تو بخشيدم (يعنى هِبة اللّه)، وصى قرار ده. او را وصىّ [خود] كن و آنچه از اسماى الهى و اسم اعظم به تو آموختيم، در اختيارش بگذار و اينها را در صندوقى قرار بده، كه من، دوست دارم زمينم از عالِمى كه علم مرا مى داند وحكم مرا مى راند، خالى نماند. پس من او را حجّت بر خلقم قرار مى دهم». پس آدم همه فرزندان خود را از پسر و دختر، گرد آورد و به آنان گفت: «اى فرزندان من! خداوند به من وحى كرد كه روحم را به سوى خود برمى كشد و مرا فرمان داد تا بهترين فرزندم را وصى قرار دهم و او همان هبة اللّه است. خداوند، او را براى من و پس از من، براى شما برگزيده است. به او گوش بسپاريد و فرمانش ببريد كه او وصى من و جانشين من بر شماست». پس همگى گفتند: گوش مى سپاريم و به فرمان او هستيم و با وى مخالفت نمى كنيم. آدم فرمان داد صندوقى ساخته شود و [چون]ساخته شد، علم خود و اسما و وصيّت را در آن نهاد و آن را به هبة اللّه داد و در اين باره به او گفت: «. چون مرگت فرا رسيد و آن را در خود احساس كردى، بهترين فرزندانت و آن را كه بيشتر با تو بوده و در نزدت گرامى تر بوده است، بخواه و او را وصى قرار ده، چنان كه من، تو را وصى خود قرار دادم و زمين را جز با عالِمى از ما خاندان، وا مگذار. پسرم! خداوند ـ تبارك و تعالى ـ مرا به سوى زمين فرو فرستاد و مرا در آن، جانشين خود و حجّتى بر خلقش قرار داد. حال من به دستور خدا تو را وصى خود قرار دادم و تو را پس از خود، حجّت خدا بر خلقش در زمين قرار دادم. پس، از دنيا بيرون مرو تا آن كه وصى و حجّتى براى خدا قرار دهى و صندوق و آنچه را در آن است، به او بسپارى، همچنان كه من به تو مى سپارم و او را آگاه كن كه به زودى، مردى از نسل من به نام نوح خواهد آمد كه در زمان نبوّتش، توفان و غرق شدن رخ مى دهد كه هر كس به كشتى او درآيد، نجات مى يابد و هر كس از كشتى او باز مانَد، غرق مى شود. به وصىّ خود، سفارش كن كه صندوق و آنچه را در آن است، حفظ كند و چون زمان وفاتش دررسيد، بهترين فرزندش را كه بيشتر با او بوده و در نظرش برتر از ديگر فرزندان است، وصى قرار دهد و صندوق و آنچه را در آن است، در اختيارش نهد و هر وصى اى، بايد وصيّتش را در صندوق گذارد و هر يك از آنان، آن را به ديگرى بسپارد. پس، هر كس نبوّت نوح را ديد، بايد با او سوار [كشتى] شود و صندوق و آنچه را در آن است، به كشتى او ببرد و هيچ كس از آن جا نمانَد».

امام باقر عليه السلام:آدم به هبة اللّه سفارش كرد كه اين وصيّت منظور، وصيّت ذكر شده در حديث پيشين است. (م) را در آغاز هر سال به ياد آورد وآن روز، عيدشان باشد. پس آنان از زمانى كه نوح در آن خواهد آمد، ياد مى كردند. در وصيّت هر پيامبرى همين گونه آمد تا خداوند، محمّد صلى الله عليه و آله را مبعوث كرد. آنان، نوح را با آگاهى اى كه داشتند، شناختند و اين، همان گفته خداوند عز و جلاست: «همانا نوح را به سوى قومش فرستاديم.» .

امام صادق عليه السلام:خداوند به آدم وحى كرد كه: «وصيّت، اسم اعظم، و آنچه از علم نبوّت را كه براى تو آشكار كردم و آنچه از اَسما به تو آموختم، به شيث بن آدم بسپار».

الكامل فى التاريخ:چون زمان وفات آدم عليه السلام در رسيد، به شيث، وصيّت كرد و ساعات شب و روز و عبادتِ در خلوتِ هر ساعت را به او آموخت و او را از توفان [نوح]آگاه ساخت و رياست پس از آدم عليه السلام به او رسيد.

تاريخ الطبرى:ذكر شده است كه آدم عليه السلام يازده روز پيش از مرگش بيمار شد و پسرش شيث را وصى قرار داد و آن را نوشت. سپس وصيّت نامه را به شيث سپرد و به او فرمان داد كه آن را از قابيل و فرزندان او پنهان بدارد؛ چرا كه قابيل، از سرِ حسادت به اين كه آدم عليه السلام علم را به هابيلْ اختصاص داده بود، وى را كشته بود. پس شيث و فرزندانش علم خود را پنهان داشتند و در نزد قابيل و فرزندانش، علمى كه از آن بهره جويند، نبود.