حدیث دربارهخير دنيا و آخرت

الإمام عليّ عليه السلامـ في عَهدِهِ إلى مُحَمَّدِ بنِ أبي بَكرٍ لَمّا وَلاّهُ مِصرَ ـ: اِعلَموا عِبادَ اللّهِ أنَّ المُتَّقينَ ذَهَبوا بِعاجِلِ الدُّنيا وآجِلِ الآخِرَةِ؛ فَشارَكوا أهلَ الدُّنيا في دُنياهُم، ولَم يُشارِكوا أهلُ الدُّنيا في آخِرَتِهِم. سَكَنُوا الدُّنيا بِأَفضَلِ ما سُكِنَت، وأكَلوها بِأَفضَلِ ما اُكِلَت؛ فَحَظوا مِنَ الدُّنيا بِما حَظِيَ بِهِ المُترَفونَ، وأخَذوا مِنها ما أخَذَهُ الجَبابِرَةُ المُتَكَبِّرونَ. ثُمَّ انقَلَبوا عَنها بِالزّادِ المُبَلِّغِ وَالمَتجَرِ الرّابِحِ. أصابوا لَذَّةَ زُهدِ الدُّنيا في دُنياهُم، وتَيَقَّنوا أنَّهُم جيرانُ اللّهِ غَدا في آخِرَتِهِم. لا تُرَدُّ لَهُم دَعوَةٌ، ولا يَنقُصُ لَهُم نَصيبٌ مِن لَذَّةٍ. ۱

امام على عليه السلامـ در عهدنامه اى كه براى محمّد بن ابى بكر نوشت، آن گاه كه او را به حكومت مصر گماشت ـ: بندگان خدا! بدانيد پرواپيشگان، هم بهره دنياى كنونى را بردند و هم پاداش آخرتِ آينده را. با اهل دنيا در دنيايشان شريك شدند؛ ولى اهل دنيا در آخرتشان با آنان شريك نگشتند. [آنان] در دنيا در بهترين جا [ها]سكونت گزيدند و از بهترين خوردنى ها خوردند و از دنيا، آن بهره اى را بردندكه خوشگذرانان [، از آن] كام گرفتند، همان را كه جبّاران متكبّر گرفتند. سپس از اين دنيا رفتند، با توشه اى به مقصدرسان و با سودايى سودبخش. در دنيايشان، لذّت پارسايىِ ۲ در دنيا را يافتند و يقين كردند كه در فرداى آخرتشان، همسايگان رحمت الهى اند، به گونه اى كه نه دعايشان برمى گردد و نه بهره لذّتشان كاسته مى شود.

۱.نهج البلاغة: الكتاب 27، بحار الأنوار: 33 / 581 / 726.

۲.در روايت شماره 5 ـ كه در حقيقت، اصلِ اين روايت است و اين روايت، بخشى از آن است كه به وسيله سيّد رضى تقطيع شده است ـ از واژه زُهد، نشانى نيست. علاوه بر اين، وجود كلمه مزبور، با معناى مجموع روايت، ناسازگار است و نشان مى دهد كه اين كلمه، در نتيجه بى دقّتى در معناى روايت، به متن اصلى افزوده شده است.

کلیدواژه‌ها یاد کردن و فراموش کردن خدا برکت های یاد خدا خیر دنیا و آخرت

احادیث دیگر این موضوع

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:خداوند، درباره هيچ كار نيكى به مؤمن ستم نمى كند. او (مؤمن) بر كار نيك، در دنيا روزى (امكانات مادّى) پاداش داده مى شود و در آخرت [نيز]پاداش كار خود را خواهد گرفت.

امام على عليه السلامـ در عهدنامه خويش به محمّد بن ابى بكر، آن گاه كه او را به حكومت مصر گماشت ـ: بر شما باد پرواى از خدا؛ چرا كه هيچ چيز، همچون پروا، فراهم آورنده خير نيست و با هيچ چيزى نمى توان همچون پروا به خير دنيا و آخرت رسيد. خداوند فرموده است: «به كسانى كه پروا پيشه كردند، گفته مى شود: پروردگارتان چه فرو فرستاد؟ گويند: نيكى. براى آنان كه در اين دنيا نيكى كنند، حسنه است، و سراى آخرت، بهتر است. و چه نيكوجايى است سراى پرواپيشگان!» . اى بندگان خدا! بدانيد كه مؤمن براى سه گونه پاداش، كار مى كند: يا براى خير دنيا كار مى كند. پس خداوند هم پاداش عملش را در دنيايش مى دهد. خداى سبحان به [حضرت] ابراهيم عليه السلام فرمود: «و پاداشش را در دنيا به او داديم و او در آخرت، از شايستگان است» . پس هر كس براى خدا كار كند، پاداش او را در دنيا و آخرت عطا مى كند و در هر دو سراى، عهده دار حلّ مشكل او مى شود. خداوند فرموده است: «اى بندگان من كه ايمان آورده ايد! از پروردگارتان پروا كنيد. براى آنان كه در اين دنيا نيكى كنند، حسنه است و زمين خدا هم گسترده است و شكيبايان، پاداش كامل خويش را بى حساب، دريافت مى كنند» . پس آنچه را در دنيا به آنان مى بخشد، در آخرت از آنان به خاطر آن، حساب نمى كشد. خداوند فرموده است: «براى نيكوكاران، نيكى و افزون بر آن است» . «نيكى»، همان بهشت است و «افزون بر آن»، دنياست. يا براى خير آخرت كار مى كند. همانا خداوند با هر كار نيكى، گناهى را مى پوشاند. خداوند فرموده است: «همانا كارهاى نيك، گناهان را از بين مى برند. اين، يادآورى براى كسانى است كه اهل ياد باشند» تا آن جا كه چون روز قيامت شود، كارهاى نيك آنان، برايشان حساب مى شود. سپس خداوند در برابر هر حسنه، ده برابر تا هفتصد برابر، پاداش مى دهد. خداوند فرموده است: «پاداشى از سوى پروردگارت، پاداشى از روى حساب» و فرموده است:. «پس براى آنان به خاطر كارهايشان، پاداشى چند برابر است و آنان در غرفه هاى بهشتى، ايمن اند» . پس، مشتاق اين پاداش الهى شويد ـ و خدا رحمتتان كند ـ و براى آن، كار كنيد و يكديگر را به آن تشويق نماييد. اى بندگان خدا! بدانيد كه اهل پروا، به خير دنيا و آخرت رسيدند. [آنان]با اهل دنيا در دنيايشان شريك شدند، ليكن اهل دنيا در آخرت اينان، شريكشان نيستند. خداوند از دنيا، به اندازه اى به آنان بخشيده كه آنان را بس است و با آن، بى نيازشان ساخته است. خداى متعال فرموده است: «بگو چه كسى زينت خدا را ـ كه براى بندگانش برآورده ـ و روزى هاى پاك را حرام كرده است؟ بگو: اينها براى كسانى است كه در زندگى دنيا ايمان آورده اند و روز قيامت نيز خالص براى آنان است. اين گونه، نشانه ها را براى گروهى كه مى دانند، به روشنى بيان مى كنيم» . [اينان] در دنيا در بهترين جا سكونت گزيدند و از بهترين خوردنى ها خوردند. با اهل دنيا در دنيايشان شريك شدند و همراه آنان از پاك ترين خوردنى ها خوردند و از پاكيزه ترين نوشيدنى ها نوشيدند و از برترين پوشيدنى ها پوشيدند و در بهترين جاها مسكن گزيدند و با بهترين همسران، ازدواج كردند و برترين مركب ها را سوار شدند. [آنان] همراه اهل دنيا، از لذّت دنيا بهره گرفتند و فرداى قيامت در جوار رحمت خدايند و از خدا تمنّا مى كنند. خدا هم هر آنچه را آرزو كنند، به آنان عطا مى كند و هيچ دعايى از آنان را برنمى گرداند و از هيچ بهره اى از لذّتشان نمى كاهد. پس، اى بندگان خدا! اهل خرد به سوى اين فرجام نيك، مشتاق مى شوند و با تقواى الهى براى آن، كار مى كنند؛ هيچ نيرو و توانى نيست، مگر با قدرت خدا.

امام باقر عليه السلامـ درباره فرموده خدا كه: «براى نيكوكاران، نيكى و افزون بر آن است» : «نيكى»، بهشت است و «افزون بر آن»، دنياست. خداوند، آنچه را در دنيا به آنان عطا كرده، در آخرت از آنان حساب نمى كشد و پاداش دنيا و آخرت را [براى آنان]فراهم مى آورد و در دنيا و آخرت [به تناسبِ] بهترين كارهايشان، پاداش مى دهد.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آلهـ خطاب به على عليه السلام ـ: اى على! سه چيز است كه پاداش آنها، در دنيا و آخرت است: حج، فقر را مى زدايد؛ صدقه، بلا را دفع مى كند؛ و صله رحم، عمر را مى افزايد.

الكافىـ به نقل از ربيع بن خثيم ـ: ابو عبد اللّه عليه السلام را ديدم كه او را ـ در حالى كه به سختى بيمار بود ـ در كجاوه اى بر گِرد كعبه طواف مى دادند. او، هر گاه به ركن يمانى مى رسيد، مى فرمود كه وى را به زمين بگذارند. پس، دستش را از دريچه كجاوه بيرون مى آورد و به زمين مى كشيد و سپس مى فرمود: «مرا بلند كنيد». چون اين كار را تكرار كرد و در هر دور چنين كرد، عرض كردم: فدايت شوم، اى پسر پيامبر خدا! اين كار براى شما دشوار است! فرمود: «سخن خدا را شنيده ام كه مى فرمايد: «تا شاهد منافع خويش باشند» ». گفتم: منافع دنيا يا منافع آخرت؟ فرمود: «هر دو».