سركه
2 حدیث
رسول اللّه صلى الله عليه و آله:نِعمَ الإِدامُ الخَلُّ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:سركه، نيكو خورشى است.
۱.. سنن أبي داوود: ج 3 ص 360 ح 3821 عن جابر بن عبداللّه؛ المحاسن: ج 2 ص 284 ح 1920 عن جابر بن عبداللّه، بحار الأنوار: ج 62 ص 297.
عنه صلى الله عليه و آله:ما أقفَرَ أهلُ بَيتٍ مِن اُدمٍ فيهِ خَلٌّ، وخَيرُ خَلِّكُم خَلُّ خَمرِكُم. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:كسانِ هيچ خانه اى كه در آن سركه باشد، نانشان بى خورش نمى مانَد. برترين سركه شما نيز سركه شرابتان ۲ است.
۱.. السنن الكبرى: ج 6 ص 63 ح 11203 عن جابر.
۲.علّامه مجلسى مى گويد: گفته شده: مقصود از سركه شراب، آن شرابى است كه با عمل آورى، به سركه تبديل مى شود، يا مقصود، هر سركه اى است كه در اصل، شراب بوده است، البتّه مشروط به آن كه تبديل انگور به سركه، بدون آن كه تبديل به شراب شود، امكان پذير باشد، چنان كه اين گونه بسيار ادّعا مى شود.
[فيروزآبادى] در القاموس گفته است: «سركه، حالت اسيدى شده آب انگور و مانند آن است. بهترين نوع آن هم سركه شراب است كه تركيب يافته از دو جوهرِ گرم و سرد. و سودمند براى: معده، لثه، زخم هاى بدخيم، خارش، نيش زدگى گزندگان، [درمان]افيون خوارى، سوختگى با آتش، دندان درد، بخارهاى داغ درونى حاصل از استسقا، و سرانجام [درمان] دشوارىِ شنوايى، پيچيدن صدا در گوش، و وِز وِز كردن آن».
ظاهراً مقصود از سركه شراب، سركه اى است كه از شراب انگور حاصل مى آيد؛ چرا كه آن را غالبا به همين نامِ «شراب» مى خوانند.
صاحب بحر الجواهر گفته است: «سركه شراب، آن است كه [در تهيّه اش،] از شراب، افشره اى بسازند و از صافى بگذرانند و به هر ده رطل از صد رطل، يك رطل سركه انگورِ درجه يك بيفزايند و آن گاه آن را در خمره اى قيراندود، در آفتاب بگذارند» (بحار الأنوار: ج62 ص 162).