چگونگى رَمْى (سنگ زدن)
5 حدیث
الإمام الباقر عليه السلام:لَمّا أقبَلَ رَسولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله مِن مُزدَلِفَةَ مَرَّ عَلى جَمرَةِ العَقَبَةِ يَومَ النَّحرِ، فَرَماها بِسَبعِ حَصَياتٍ، ثُمَّ أتى إلى مِنى، وذلِكَ مِنَ السُّنَّةِ. ۱
امام باقر عليه السلام:پيامبر خدا، چون از مُزدَلِفه آمد، روز عيد قربان بر جَمره عَقَبه گذشت و هفت سنگ بر آن زد. سپس به مِنا آمد. و اين از سنّت است.
۱.دعائم الإسلام: ج 1 ص 323.
سنن الدارمي عن الزُّهرِيّ:إنَّ رَسولَ اللّهِ صلى الله عليه و آله كانَ إذا رَمَى الجَمرَةَ الَّتي تَلِي المَسجِدَ ـ مَسجِدَ مِنى ـ يَرميها بِسَبعِ حَصَياتٍ، يُكَبِّرُ مَعَ كُلِّ حَصاةٍ، ثُمَّ تَقَدَّمَ أمامَها فَوَقَفَ مُستَقبِلَ القِبلَةِ رافِعًا يَدَيهِ، وكانَ يُطيلُ الوُقوفَ، ثُمَّ يَأتِي الجَمرَةَ الثّانِيَةَ فَيَرميها بِسَبعِ حَصَياتٍ، يُكَبِّرُ كُلَّما رَمى بِحَصاةٍ، ثُمَّ يَنصَرِفُ، ثُمَّ يَنحَدِرُ ذاتَ اليَسارِ مِمّا يَلِي الوادِيَ رافِعًا يَدَيهِ يَدعو، ثُمَّ يَأتِي الجَمرَةَ الَّتي عِندَ العَقَبَةِ فَيَرميها بِسَبعِ حَصَياتٍ، يُكَبِّرُ كُلَّما رَمى بِحَصاةٍ، ثُمَّ يَنصَرِفُ ولا يَقِفُ عِندَها. ۱
سُنَن الدارمىـ به نقل از زُهْرى ـ: پيامبر خدا، هر گاه جَمَره اى را سنگ مى زد كه نزديك مسجدِ مِناست، با هفت سنگ مى زد و با هر سنگى، تكبير مى گفت. سپس جلو مى رفت و در مقابل آن، رو به قبله مى ايستاد و دستانش را بلند مى كرد و ايستادن را طول مى داد. سپس نزد جَمَره دوم مى آمد و هفت سنگ مى زد و با هر سنگى كه مى زد، تكبير مى گفت. سپس بر مى گشت و از سمت چپ، به طرف وادى سرازير مى شد، در حالى كه دستانش را به دعا بلند مى كرد. سپس نزد جَمَره اى مى آمد كه نزديك عَقَبه است. به آن هم هفت سنگ مى زد و با هر سنگى، تكبير مى گفت. آن گاه، بر مى گشت و نزد آن نمى مانْد.
۱.سنن الدارمي: ج 2 ص 63.
الإمام الباقر عليه السلام:دَخَلنا عَلى جابِرِ بنِ عَبدِاللّهِ فَقُلتُ: أخبِرني عَن حَجَّةِ النَّبِيِّ صلى الله عليه و آله، فَقالَ: إنَّ رَسولَ اللّهِ صلى الله عليه و آله رَمَى الجَمرَةَ الَّتي عِندَ الشَّجَرَةِ بِسَبعِ حَصَياتٍ، يُكَبِّرُ مَعَ كُلِّ حَصاةٍ مِنها حَصَى الخَذفِ، رَمى مِن بَطنِ الوادي، ثُمَّ انصَرَفَ إلَى المَنحَرِ فَنَحَرَ. ۱
امام باقر عليه السلام:نزد جابر بن عبد اللّه رفتيم. از او خواستم تا از حجّ پيامبر صلى الله عليه و آله ما را خبر دهد. گفت: پيامبر خدا، به جَمَره اى كه نزديك درخت است، هفت سنگ مى زد. با هر سنگى، تكبير مى گفت و سنگ ها را با انگشت، پرتاب مى كرد. سنگ را از دلِ آن وادى مى زد. آن گاه، به قربانگاه بر مى گشت و قربانى مى كرد.
۱.سنن النسائي: ج 5 ص 275 عن حاتم بن إسماعيل عن الإمام الصادق عليه السلام.
سنن أبي داوود عن سلَيمان بن عمرِو بنِ الأَحوص عن اُمِّه:رَأَيتُ رَسولَ اللّهِ صلى الله عليه و آله يَرمِي الجَمرَةَ مِن بَطنِ الواديوهُوَ راكِبٌ، يُكَبِّرُ مَعَ كُلِّ حَصاةٍ، ورَجُلٌ مِن خَلفِهِ يَستُرُهُ، فَسَأَلتُ عَنِ الرَّجُلِ فَقالوا: الفَضلُ بنُ العَبّاسِ، وازدَحَمَ النّاسُ، فَقالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه و آله: يا أيُّهَا النّاسُ، لا يَقتُل بَعضُكُم بَعضًا، وإذا رَمَيتُمُ الجَمرَةَ فَارموا بِمِثلِ حَصَى الخَذفِ. ۱
سنن أبى داوودـ به نقل از سليمان بن عمرو بن احوص، از مادرش ـ: پيامبر خدا را ديدم كه سواره، از دلِ وادى، بر جَمَراتْ سنگ مى زد و با هر سنگى، تكبير مى گفت و مردى از پشتِ سرش، از ايشان پاسدارى مى كرد. درباره او پرسيدم. گفتند: فضل بن عبّاس است.
چون مردم ازدحام كردند، پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود: «اى مردم! همديگر را به كُشتن ندهيد. هنگامى كه سنگ مى زنيد، با نوك انگشتان پرتاب كنيد».
۱.سنن أبي داوود: ج 2 ص 200 ح 1966.
المستدرك على الصحيحين عن ابن عَبّاس:قالَ لي رَسولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله غَداةَ العَقَبَةِ: هاتِ، اُلقُط لي حَصَياتٍ مِن حَصَى الخَذفِ، فَلَمّا وُضِعنَ في يَدِهِ، قالَ: بِأَمثالِ هؤُلاءِ بِأَمثالِ هؤُلاءِ، وإيّاكُم والغُلُوَّ فِي الدّينِ، فَإِنَّما هَلَكَ مَن كانَ قَبلَكُم بِالغُلُوِّ فِي الدّينِ. ۱
المستدرك على الصحيحينـ به نقل از ابن عبّاس ـ: پيامبر صلى الله عليه و آله صبح روز [رَمْى جمره]عقبه، به من فرمود: «بيا سنگ ريزه هاى رَمْى را برايم جمع كن».
پس چون سنگ ها در دستش قرار داده شد، فرمود: «با مثل اينها [رَمْى كنيد]، با مثل اينها! از زياده روى در دينْ بپرهيزيد. همانا پيشينيان شما، به خاطر غلوّ و زياده روى در دين، هلاك شدند».
۱.المستدرك على الصحيحين: ج 1 ص 637 ح 1711.