حدیث دربارهفضيلت عمره در ماه رمضان
سنن أبي داوود عن يوسُف بن عَبدِ اللّهِ بنِ سَلامٍ عَن جَدَّتِهِ اُمِّ مَعقِلِ:لَمّا حَجَّ رَسولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله حَجَّةَ الوَداعِ، وكانَ لَنا جَمَلٌ، فَجَعَلَهُ أبو مَعقِلٍ في سَبيلِ اللّهِ، وأصابَنا مَرَضٌ وهَلَكَ أبو مَعقِلٍ، وخَرَجَ النَّبِيُّ صلى الله عليه و آله، فَلَمّا فَرَغَ مِن حَجِّهِ جِئتُهُ فَقالَ: يا اُمَّ مَعقِلٍ، ما مَنَعَكِ أن تَخرُجي مَعَنا؟ قالَت: لَقَد تَهَيَّأنا فَهَلَكَ أبو مَعقِلٍ، وكانَ لَناجَمَلٌ هُوَ الَّذي نَحُجُّ عَلَيهِ، فَأَوصى بِهِ أبو مَعقِلٍ في سَبيلِ اللّهِ. قالَ: فَهَلّا خَرَجتِ عَلَيهِ! فَإِنَّ الحَجَّ في سَبيلِ اللّهِ. فَأَمّا إذ فاتَتكِ هذِهِ الحَجَّةُ مَعَنا فَاعتَمِري في رَمَضانَ فَإِنَّها كَحَجَّةٍ، فَكانَت تَقولُ: الحَجُّ حَجَّةٌ، والعُمرَةُ عُمرَةٌ، وقَد قالَ هذا لي رَسولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله ما أدري: ألي خاصَّةً؟ ۱
سُنَن أبى داوودـ به نقل از يوسف بن عبد اللّه بن سلّام، از مادر بزرگش امّ مَعقِل ـ: آن زمان كه پيامبر خدا، آخرين حج را انجام داد، ما شترى داشتيم كه ابو مَعقِل، آن را در راه خدا قرار داده بود. ما دچار بيمارى شديم و ابو معقل از دنيا رفت. پيامبر خدا، براى حج بيرون آمد. چون از حجّ خود فارغ شد، خدمتش رسيدم. فرمود: «اى امّ معقل! چه شد كه با ما به حج نيامدى؟».
گفتم: آماده شده بوديم كه ابو معقل از دنيا رفت. شترى داشتيم كه با آن به حج مى رفتيم؛ ولى ابو معقل وصيّت كرد كه در راه خدا مصرف شود.
فرمود: «چرا با آن شتر به حج نيامدى؟ حج هم راه خداست. حال كه حجّ با ما را از كف دادى، در ماه رمضان به عمره برو كه همچون حجّ است».
امّ معقل مى گفت: حج، حجّ است و عمره، عمره است؛ امّا اين را پيامبر خدا به من فرمود. نمى دانم كه آيا تنها براى من چنين است؟
۱.سنن أبي داوود: ج 2 ص 204 ح 1989، وراجع: ح 1988 و1990؛ دعائم الإسلام: ج 1 ص 333.