حدیث دربارهخطبه هاى پيامبر صلى الله عليه و آله ، هنگام فرا رسيدن ماه رمضان
دعائم الإسلام:عَن رَسولِ اللّهِ صلى الله عليه و آله أ نَّهُ خَطَبَ النّاسَ آخِرَ يَومٍ مِن شَعبانَ، فَقالَ:
أيُّهَا النّاسُ، إنَّهُ قَد أظَلَّكُم شَهرٌ عَظيمٌ، شَهرٌ مُبارَكٌ، شَهرٌ فيهِ لَيلَةٌ العَمَلُ فيها خَيرٌ مِنَ العَمَلِ في ألفِ شَهرٍ. مَن تَقَرَّبَ فيهِ بِخَصلَةٍ مِن خِصالِ الخَيرِ كانَ كَمَن أدّى فَريضَةً فيما سِواهُ، ومَن أدّى فيهِ فَريضَةً كانَ كَمَن أدّى سَبعينَ فَريضَةً فيما سِواهُ. وهُوَ شَهرُ الصَّبرِ؛ وَالصَّبرُ ثَوابُهُ الجَنَّةُ، وشَهرُ المُواساةِ، شَهرٌ يُزادُ فيهِ في رِزقِ المُؤمِنِ؛ مَن فَطَّرَ فيهِ صائِما كانَ لَهُ مَغفِرَةٌ لِذُنوبِهِ وعِتقُ رَقَبَتِهِ مِنَ النّارِ، وكانَ لَهُ مِثلُ أجرِهِ مِن غَيرِ أن يَنقُصَ مِن أجرِهِ شَيءٌ.
فَقالَ بَعضُ القَومِ: يا رَسولَ اللّهِ، لَيسَ كُلُّنا يَجِدُ ما يُفَطِّرُ الصّائِمَ!
فَقالَ صلى الله عليه و آله: يُعطِي اللّهُ هذَا الثَّوابَ مَن فَطَّرَ صائِما عَلى مَذقَةِ لَبَنٍ أو تَمرَةٍ أو شَربَةِ ماءٍ، ومَن أشبَعَ صائِما سَقاهُ اللّهُ مِن حَوضي شَربَةً لا يَظمَأُ بَعدَها. وهُوَ شَهرٌ أوَّلُهُ رَحمَةٌ، وأوسَطُهُ مَغفِرَةٌ، وآخِرُهُ عِتقٌ مِنَ النّارِ؛ مَن خَفَّفَ عَن مَملوكِهِ فيهِ غَفَرَ اللّهُ لَهُ وأعتَقَهُ مِنَ النّارِ. وَاستَكثِروا فيهِ مِن أربَعِ خِصالٍ؛ خَصلَتانِ تُرضونَ بِهِما رَبَّكُم، وخَصلَتانِ لا غِنى بِكُم عَنهُما، فَأَمَّا الخَصلَتانِ اللَّتانِ تُرضونَ بِهِما رَبَّكُم: فَشَهادَةُ أن لا إلهَ إلَا اللّهُ، وتَستَغفِرونَهُ، وأمَّا اللَّتانِ لا غِنى بِكُم عَنهُما: فَتَسأَلونَ اللّهَ الجَنَّةَ، وتَعوذونَ بِهِ مِنَ النّارِ. ۱
دعائم الإسلام:در آخرين روز شعبان، پيامبر خدا براى مردم خطبه خواند و فرمود: «اى مردم! ماهى بزرگ بر شما سايه افكنده است؛ ماهى مبارك، ماهى كه در آن، شبى است كه عمل در آن، بهتر از عمل در هزار ماه است. هر كس با كارى نيك از كارهاى نيكْ در آن به خداوندْ تقرّب بجويد، گويا واجبى را در ماه هاى ديگر ادا كرده است، و هر كس واجبى را در آن انجام دهد، همچون كسى است كه هفتاد واجب را در ماه هاى ديگر انجام داده است.
و آن، ماه شكيبايى است و پاداش شكيبايى، بهشت است. ماه مواسات (همدردى با ديگران) است و ماهى است كه روزىِ مؤمن در آن افزوده مى شود. هر كس روزه دارى را در آن افطارى دهد، پاداشش آمرزش گناهانش و آزادى اش از آتش است و به اندازه او (روزه دار)، پاداش دارد، بى آن كه از اجر او چيزى كاسته شود».
برخى گفتند: اى پيامبر خدا! همه ما آن اندازه چيز نداريم كه روزه دارى را افطارى دهيم.
فرمود: «خداوند، اين پاداش را به كسى مى دهد كه روزه دارى را به اندازه جرعه اى شير يا دانه اى خرما و يا جرعه اى آب، افطارى دهد. و هر كس روزه دارى را سير كند، خداوند، او را از حوض من، چنان سيراب مى كند كه پس از آن، هرگز تشنه نمى گردد.
اين، ماهى است كه آغازش رحمت، ميانش آمرزش و پايانش آزادى از آتش است. هر كه در اين ماه بر برده خود آسان بگيرد، خداوند، او را مى آمرزد و از آتش، آزادش مى كند. در اين ماه، چهار كار را فراوان انجام دهيد، كه با دو كار، پروردگارتان را راضى مى كنيد و از دو كار هم بى نياز نيستيد. دو كارى كه پروردگارتان را با آنها راضى مى كنيد، شهادت به يكتايى خداوند و آمرزش خواهى از اوست، و آن دو كه از آنها بى نياز نيستيد، [اين است كه] از خداوند، بهشت بخواهيد و از آتش به او پناه ببريد».
۱.دعائم الإسلام: ج 1 ص 268، بحار الأنوار: ج 96 ص 342 ح 6 وص 350 ح 18؛ صحيح ابن خزيمة: ج 3 ص 191 ح 1887 عن سلمان.
کلیدواژه‌ها روزهحکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عبادیآماده کردن مردم برای میهمانی خدا +1 مورد دیگر