پاك بودن درآمد و خوراك
12 حدیث
رسول اللّه صلى الله عليه و آلهـ لِمَن قالَ لَهُ: اُحِبُّ أن يُستَجابَ دُعائي ـ: طَهِّر مَأكَلَكَ، ولا تُدخِل بَطنَكَ الحَرامَ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آلهـ به كسى كه به ايشان گفت: دوست دارم دعايم مستجاب شود ـ: خوراكت را پاك گردان و حرام وارد شكمت مكن.
۱.عدّة الداعي: ص 128، بحار الأنوار: ج 93 ص 373 ح 16.
عنه صلى الله عليه و آله:الدُّعاءُ مِفتاحُ الحاجَةِ، ولُقَمُ الحَلالِ أسنانُهُ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:دعا، كليد حاجت است و لقمه هاى حلال، دندانه هاى آن كليدند.
۱.الدعاء المأثور وآدابه: ص 57.
عنه صلى الله عليه و آله:أطِب مَطعَمَكَ تُستَجَب دَعوَتُكَ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:خوراكت را پاك و حلال گردان تا دعايت مستجاب گردد.
۱.الدعاء المأثور وآدابه: ص 57.
عنه صلى الله عليه و آله:مَن سَرَّهُ أن يُستَجابَ دَعوَتُهُ فَليُطَيِّب كَسبَهُ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:هر كه خوش دارد دعايش مستجاب شود، بايد درآمدش را پاك گردانَد.
۱.الجعفريّات: ص 65 عن الإمام الكاظم عن آبائه عليهم السلام، بحار الأنوار: ج 93 ص 321 ح 31.
عنه صلى الله عليه و آله:مَن أكَلَ لُقمَةً مِن حَرامٍ لَم تُقبَل لَهُ صَلاةٌ أربَعينَ لَيلَةً، ولَم يُستَجَب لَهُ دَعوَةٌ أربَعينَ صَباحا. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:هر كس لقمه اى از حرام بخورد، تا چهل شب، نمازش پذيرفته نمى شود و تا چهل صبح، دعايش مستجاب نمى گردد.
۱.الفردوس: ج 3 ص 591 ح 5853 عن ابن مسعود؛ بحار الأنوار: ج 66 ص 314 ح 7.
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:كسب و كارت را پاك كن تا دعايت مستجاب شود؛ زيرا انسان، لقمه [ى از حرام] را كه به سوى دهانش مى برَد، تا چهل روز دعايش مستجاب نمى شود.
المعجم الأوسط عن ابن عبّاس:تُلِيَت هذِهِ الآيَةُ عِندَ رَسولِ اللّهِ صلى الله عليه و آله: «يَـأَيُّهَا النَّاسُ كُلُواْ مِمَّا فِى الْأَرْضِ حَلَـلاً طَيِّبًا» ۱، فَقامَ سَعدُ بنُ أبي وَقّاصٍ، فَقالَ: يا رَسولَ اللّهِ، ادعُ اللّهَ أن يَجعَلَني مُستَجابَ الدَّعوَةِ.
فَقالَ لَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه و آله: يا سَعدُ، أطِب مَطعَمَكَ تَكُن مُستَجابَ الدَّعوَةِ، وَالَّذي نَفسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ، إنَّ العَبدَ لَيَقذِفُ اللُّقمَةَ الحَرامَ في جَوفِهِ، ما يُتَقَبَّلُ مِنهُ عَمَلٌ أربَعينَ يَوما، وأيُّما عَبدٍ نَبَتَ لَحمُهُ مِنَ السُّحتِ وَالرِّبا فَالنّارُ أولى بِهِ. ۲
المعجم الأوسطـ به نقل از ابن عبّاس ـ: اين آيه نزد پيامبر خدا تلاوت شد: «اى مردم! از آنچه در زمين، حلال و پاكيزه است، بخوريد» . سعد بن ابى وقّاص برخاست و گفت: اى پيامبر خدا! دعا كن كه خدا مرا مستجاب الدعوه گردانَد.
پيامبر صلى الله عليه و آله به او فرمود: «اى سعد! خوراكت را پاك گردان تا مستجاب الدعوه شوى. سوگند به آن كه جان محمّد در دست اوست، بنده اى كه لقمه حرام وارد شكمش مى كند، چهل روز، هيچ عملى از او پذيرفته نمى شود. هر بنده اى كه گوشتش از حرام و رِبا برويد، آتش به او سزاوارتر است».
رسول اللّه صلى الله عليه و آله:قالَ اللّهُ تَعالى: «يَـأَيُّهَا الَّذِينَ ءَامَنُواْ أَنفِقُواْ مِن طَيِّبَـتِ مَا كَسَبْتُمْ وَمِمَّا أَخْرَجْنَالَكُم» ۱ إنَّ أحَدَهُم يَرفَعُ يَدَيهِ إلَى السَّماءِ ويَقولُ: يا رَبِّ يا رَبِّ، ومَطعَمُهُ مِن حَرامٍ، ومَكسَبُهُ مِن حَرامٍ، وغُذِّيَ مِن حَرامٍ، فَأَنّى يُستَجابُ لِهذا! وأيُّ عَمَلٍ يُقبَلُ لِهذا وهُوَ يُنفِقُ فيهِ مِن غَيرِ حِلٍّ! ۲
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:خداوند متعال فرموده است: «اى كسانى كه ايمان آورده ايد! از چيزهاى پاكى كه به دست آورده ايد و از آنچه براى شما از زمين برآورده ايم، انفاق كنيد» . يكى از شما دست به آسمان برمى دارد و «پرورگارا، پروردگارا!» مى گويد، در صورتى كه خوراكش از حرام و درآمدش از حرام است و از حرام، تغذيه شده است. چگونه دعاى چنين كسى مستجاب شود؟ و كدام عمل از او پذيرفته مى شود، در صورتى كه براى آن عمل، از غير حلال خرج مى كند؟
عنه صلى الله عليه و آله:إنَّ أحَدَكُم لَيَرفَعُ يَدَيهِ إلَى السَّماءِ، فَيَقولُ: يا رَبِّ يا رَبِّ، ومَطعَمُهُ حَرامٌ ومَلبَسُهُ حَرامٌ، فَأَيُّ دُعاءٍ يُستَجابُ لِهذا! وأيُّ عَمَلٍ يُقبَلُ مِنهُ وهُوَ يُنفِقُ مِن غَيرِ حِلٍّ!
إن حَجَّ حَجَّ حَراما، وإن تَصَدَّقَ تَصَدَّقَ بِحَرامٍ، وإن تَزَوَّجَ تَزَوَّجَ بِحَرامٍ، وإن صامَ أفطَرَ عَلى حَرامٍ. فَياوَيحَهُ! ما عَلِمَ أنَّ اللّهَ طَيِّبٌ لا يَقبَلُ إلَا الطَّيِّبَ، وقَد قالَ في كِتابِهِ: «إِنَّمَا يَتَقَبَّلُ اللَّهُ مِنَ الْمُتَّقِينَ» ۱! ۲
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:فردى از شما در حالى كه خوراكش حرام و پوشاكش حرام است، دست به آسمان برمى دارد و «خدايا، خدايا!» مى گويد. كِى دعاى چنين كسى مستجاب مى شود؟ و كدام عمل او پذيرفته مى شود، در حالى كه از غير حلال، انفاق مى كند؟
اگر حج بگزارد، حجّ حرام مى گزارد، اگر صدقه دهد، حرامْ صدقه مى دهد، اگر ازدواج كند، با حرام ازدواج مى كند، اگر روزه بگيرد، با حرام افطار مى كند. اى واى بر او! نمى داند كه خداوند، پاك است و جز پاك نمى پذيرد. او خود در كتابش فرموده است: «خدا، در حقيقت، از پرهيزگاران مى پذيرد» .
صحيح مسلم عن أبي هريرة عن رسول اللّه صلى الله عليه و آله:أيُّهَا النّاسُ! إنَّ اللّهَ طَيِّبٌ لا يَقبَلُ إلّا طَيِّبا، وإنَّ اللّهَ أمَرَ المُؤمِنينَ بِما أمَرَ بِهِ المُرسَلينَ، فَقالَ: «يَـأَيُّهَا الرُّسُلُ كُلُواْ مِنَ الطَّيِّبَـتِ وَ اعْمَلُواْ صَــلِحًا إِنِّى بِمَا تَعْمَلُونَ عَلِيمٌ» ۱ وقالَ «يَـأَيُّهَا الَّذِينَ ءَامَنُواْ كُلُواْ مِن طَيِّبَـتِ مَا رَزَقْنَـكُمْ» . ۲
ثُمَّ ذَكَرَ ۳: الرَّجُلُ يُطيلُ السَّفَرَ أشعَثَ أغبَرَ يَمُدُّ يَدَيهِ إلَى السَّماءِ: يا رَبِّ يا رَبِّ، ومَطعَمُهُ حَرامٌ، ومَشرَبُهُ حَرامٌ، ومَلبَسُهُ حَرامٌ، وغُذِّيَ بِالحَرامِ، فَأَنّى يُستَجابُ لِذلِكَ! ۴
صحيح مسلمـ به نقل از ابو هُرَيره ـ: پيامبر خدا فرمود: «اى مردم! خدا پاك است و جز پاك نمى پذيرد. خدا به مؤمنان، همان فرمانى را داده كه به پيامبران داده است. او فرموده است: «اى پيامبران! از پاكيزه ها بخوريد و كار شايسته كنيد كه من به آنچه انجام مى دهيد، دانايم» و فرموده است: «اى كسانى كه ايمان آورده ايد! از پاكيزه هايى كه به شما روزى كرده ايم، بخوريد» ».
سپس فرمود: «انسان به سفرى دور و دراز مى رود [همانند حج] و ژوليده و غبارگرفته، دستانش را به سوى آسمان برمى دارد و پروردگارا، پروردگارا! مى گويد، در حالى كه خوراكش حرام، نوشيدنى اش حرام و پوشاكش حرام است و با حرام، تغذيه شده است. با چنين وضعى، چگونه دعاى او پذيرفته شود؟!».
رسول اللّه صلى الله عليه و آله:إنَّ العَبدَ لَيَرفَعُ يَدَهُ إلَى اللّهِ ومَطعَمُهُ حَرامٌ؛ فَكَيفَ يُستَجابُ لَهُ وهذا حالُهُ! ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:بنده، دستش را به سوى خدا برمى دارد، در حالى كه خوراكش حرام است. با چنين وضعى، چگونه دعايش پذيرفته شود؟
۱.إرشاد القلوب: ص 149.