حدیث دربارهاقسام اَجَل

الإمام عليّ عليه السلامـ مِن كِتابٍ لَهُ إلى مُعاوِيَةَ ـ: كانَ رَسولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله إذَا احمَرَّ البَأسُ ۱ وأحجَمَ النّاسُ، قَدَّمَ أهلَ بَيتِهِ فَوَقى بِهِم أصحابَهُ حَرَّ السُّيوفِ وَالأَسِنَّةِ، فَقُتِلَ عُبَيدَةُ بنُ الحارِثِ يَومَ بَدرٍ، وقُتِلَ حَمزَةُ يَومَ اُحُدٍ، وقُتِلَ جَعفَرٌ يَومَ مُؤتَةَ ۲، وأرادَ مَن لَو شِئتُ ذَكَرتُ اسمَهُ مِثلَ الَّذي أرادوا مِنَ الشَّهادَةِ، ولكِنَّ آجالَهُم عُجِّلَت، ومَنِيَّتَهُ اُجِّلَت. ۳
امام على عليه السلامـ در نامه اى به معاويه ـ: هر گاه جنگ، شدّت مى گرفت و مردم پا پس مى نهادند، پيامبر خدا افراد خانواده اش را پيش مى افكند (سپر بلا مى ساخت) و به واسطه آنان، يارانش را از سوزش شمشيرها و نيزه ها حفظ مى كرد. چنين بود كه عبيدة بن حارث در جنگ بدر، حمزه در جنگ اُحُد، و جعفر در جنگ موته، كشته شدند. و آن كسى هم كه اگر بخواهم، نامش را مى برم، ۴ همانند آن بزرگواران، خواهان شهادت بود؛ امّا اجل هاى آنها پيش افتاد و مرگ او به تأخير افكنده شد.
۱.احمرّ البأس: اشتدّت الحرب (النهاية: ج 1 ص 438 «حمر»).
۲.مؤتة: قرية من قرى البلقاء، في حدود الشام (معجم البلدان: ج 5 ص 220).
۳.نهج البلاغة: الكتاب 9، بحارالأنوار: ج 33 ص 115.
۴.مراد، خودِ امام على عليه السلام است.

احادیث دیگر این موضوع

۲
صحيح البخارىـ به نقل از ابو عثمان، از اُسامة بن زيد ـ: دختر پيامبر صلى الله عليه و آله به ايشان پيغام داد كه فرزندم در حال قبض روح است، تشريف بياوريد. پيامبر صلى الله عليه و آله كسى را روانه كرد كه سلام [ـِ ايشان را به دخترش] برساند و بگويد كه آنچه خدا مى گيرد و مى دهد، از آنِ [خودِ] اوست و همه اينها نزد خداوند، اجلى معيّن دارند. بنا بر اين، صبور باشد و پاداش الهى را در نظر بگيرد. دختر پيامبر صلى الله عليه و آله، كسى را نزد ايشان فرستاد و ايشان را سوگند داد كه نزد وى بيايد. پيامبر صلى الله عليه و آله برخاست و همراه سعد بن عباده، معاذ بن جبل، اُبَىّ بن كعب، زيد بن ثابت و عدّه اى ديگر رفت. كودك را كه بدنش مى لرزيد و در حال جان دادن بود، نزد پيامبر خدا آوردند. به گمانم فرمود: «گويى مَشكِ خشكيده اى شده است» و اشك از چشمانش سرازير شد. سعد گفت: اى پيامبر خدا! اين، چه حالى است (چرا گريه مى كنيد)؟ فرمود: «اين، مهربانى اى است كه خداوند در دل هاى بندگانش نهاده است. خداوند، تنها به بندگانِ مهربانش مهر مى ورزد».