ايمان و عمل صالح
4 حدیث
المستدرك على الصحيحين عن مجاهد عن أبي ذرّ:أنَّهُ سَأَلَ رَسولَ اللّهِ صلى الله عليه و آله عَنِ الإِيمانِ، فَتَلا هذِهِ الآيَةَ: «لَّيْسَ الْبِرَّ أَن تُوَلُّواْ وُجُوهَكُمْ.» حَتّى فَرَغَ مِنَ الآيَةِ.
ثُمَّ سَأَلَهُ أيضا فَتَلاها.
ثُمَّ سَأَلَهُ فَتَلاها.
ثُمَّ سَأَلَهُ فَقالَ: وإذا عَمِلتَ حَسَنَةً أحَبَّها قَلبُكَ، وإذا عَمِلتَ سَيِّئَةً أبغَضَها قَلبُكَ. ۱
المستدرك على الصحيحينـ به نقل از مجاهد ـ: ابو ذر از پيامبر خدا درباره ايمان پرسيد. ايشان اين آيه را تلاوت فرمود: «نيكوكارى، آن نيست كه روىِ خود را به سوى مشرق و مغرب برگردانيد.» و آن را تا آخر خواند.
وى بار ديگر پرسيد و ايشان نيز همان آيه را خواند.
وى باز پرسيد و ايشان باز همان آيه را خواند.
ابو ذر، بار ديگر پرسيد. پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود: «و [افزون بر نشانه هاى ياد شده در اين آيه،] هر گاه كار نيكى انجام دادى، دلت آن را دوست بدارد؛ و هر گاه كار بدى انجام دادى، دلت آن را ناپسند بشمارد».
۱.المستدرك على الصحيحين: ج 2 ص 299 ح 3077.
تفسير ابن كثير عن قاسم بن عبد الرحمن:جاءَ رَجُلٌ إلى أبي ذَرٍّ فَقالَ: مَا الإِيمانُ؟ فَقَرَأَ عَلَيهِ هذِهِ الآيَةَ: «لَّيْسَ الْبِرَّ أَن تُوَلُّواْ وُجُوهَكُمْ» حَتّى فَرَغَ مِنها.
فَقالَ الرَّجُلُ: لَيسَ عَنِ البِرِّ سَأَلتُكَ!
فَقالَ أبو ذَرٍّ: جاءَ رَجُلٌ إلى رَسولِ اللّهِ صلى الله عليه و آله فَسَأَلَهُ عَمّا سَأَلتَني عَنهُ، فَقَرأَ عَلَيهِ هذِهِ الآيَةَ فَأَبى أن يَرضى كَما أبَيتَ أن تَرضى، فَقالَ لَهُ رَسولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله ـ وأشارَ بِيَدِهِ ـ: المُؤمِنُ إذا عَمِلَ حَسَنَةً سَرَّتهُ ورَجا ثَوابَها، وإذا عَمِلَ السَّيِّئَةَ أحزَنَتهُ وخافَ عِقابَها. ۱
تفسير ابن كثيرـ به نقل از قاسم بن عبد الرحمان ـ: مردى پيش ابو ذر آمد و پرسيد: ايمان چيست؟
وى اين آيه را تا پايان، براى او خواند: «نيكوكارى، آن نيست كه روى خود را به سوى مشرق و مغرب بگردانيد؛.» .
مرد پرسيد: من درباره نيكى، از تو نپرسيدم.
ابو ذر گفت: مردى خدمت پيامبر خدا آمد و همين سؤال را از ايشان پرسيد. پيامبر صلى الله عليه و آله همين آيه را خواند و او هم همانند تو راضى نشد. پيامبر خدا، در حالى كه با دست خويش اشاره مى كرد، به او فرمود: «مؤمن، هر گاه نيكى كند، آن [نيكى] خوش حالش مى سازد و پاداش آن را اميد دارد، و هر گاه بدى كند، آن [بدى] غمگينش مى سازد و از كيفرش مى هراسد».
۱.تفسير ابن كثير: ج 1 ص 258.
رسول اللّه صلى الله عليه و آله:خَصلَتانِ لَيسَ فَوقَهُما مِنَ البِرِّ شَيءٌ: الإِيمانُ بِاللّهِ، وَالنَّفعُ لِعِبادِ اللّهِ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:دو خصلت است كه هيچ كار نيكى، بالاتر از آن دو، نيست: ايمان به خدا و سودرسانى به بندگان خدا.
۱.تحف العقول: ص 35، بحار الأنوار: ج 77 ص 137 ح 2.
المعجم الكبير عن أبي عامر السكونيّ:قُلتُ: يا رَسولَ اللّهِ صلى الله عليه و آله، ما تَمامُ البِرِّ؟ قالَ: أن تَعمَلَ فِي السِّرِّ عَمَلَ العَلانِيَةِ. ۱
المعجم الكبيرـ به نقل از ابو عامر سكونى ـ: به پيامبر خدا گفتم: كمال نيكى چيست؟
فرمود: «اين كه در پنهان نيز همان كارِ آشكارا را انجام دهى».
۱.المعجم الكبير: ج 22 ص 317 ح 800.