حدیث دربارهسزاى بدترين هاى امّت
تفسير مجمع البيان عن البراء بن عازب:كانَ مُعاذُ بنُ جَبَلٍ جالِسا قَريبا مِن رَسولِ اللّهِ صلى الله عليه و آله في مَنزِلِ أبي أيّوبَ الأَنصارِيِّ، فَقالَ مَعاذٌ: يا رَسولَ اللّهِ، أرَأَيتَ قَولَ اللّهِ تَعالى: «يَوْمَ يُنفَخُ فِى الصُّورِ فَتَأْتُونَ أَفْوَاجًا» ۱ الآياتِ؟
فَقالَ: يا مُعاذُ، سَأَلتَ عَن عَظيمٍ مِنَ الأَمرِ! ثُمَّ أرسَلَ عَينَيهِ، ثُمَّ قالَ: يُحشَرُ عَشَرَةُ أصنافٍ مِن اُمَّتي أشتاتاً، قَد مَيَّزَهُمُ اللّهُ مِنَ المُسلِمينَ وبَدَّلَ صُوَرَهُم، بَعضُهُم عَلى صورَةِ القِرَدَةِ، وبَعضُهُم عَلى صورَةِ الخَنازيرِ، وبَعضُهُم مُنَكَّسونَ؛ أرجُلُهُم مِن فَوقٍ، ووُجوهُهُم مِن تَحتٍ، ثُمَّ يُسحَبونَ عَلَيها، وبَعضُهُم عُميٌ يَتَرَدَّدونَ، وبَعضُهُم صُمٌّ بُكمٌ لا يَعقِلونَ، وبَعضُهُم يَمضَغونَ ألسِنَتَهُم، فَيَسيلُ القَيحُ مِن أفواهِهِم لُعابا يَتَقَذَّرُهُم أهلُ الجَمعِ، وبَعضُهُم مُقَطَّعَةٌ أيديهِم وأَرجُلُهُم، وبَعضُهُم مُصَلَّبونَ عَلى جُذوعٍ مِن نارٍ، وبَعضُهُم أشَدُّ نَتنا ۲ مِنَ الجِيَفِ، وبَعضُهُم يَلبَسونَ جِبابا سابِغَةً مِن قَطِرانٍ ۳، لازِقَةً بِجُلودِهِم. ۴
مجمع البيانـ به نقل از بَراء بن عازب ـ: مُعاذ بن جَبَل، در خانه ابو ايّوب انصارى، كنار پيامبر خدا نشسته بود. معاذ گفت: اى پيامبر خدا! اين سخن خداوند متعال: «روزى كه در صور دميده مى شود، و گروه گروه مى آييد» و بقيّه آيات به چه معناست؟
فرمود: «اى مُعاذ! از موضوع بزرگى پرسيدى. سپس اشك ريخت و آن گاه فرمود: «ده گروه از امّت من، جداگانه، در حالى كه خداوند، آنان را از مسلمانان جدا كرده و شكلشان را تغيير داده است، محشور مى شوند: برخى به شكل بوزينه اند؛ برخى به شكل خوك اند؛ برخى سرنگون اند، در حالى كه پاهايشان به طرف بالا و صورت هايشان به زير است و كِشان كِشان بُرده مى شوند؛ برخى كور و در ترديدند (/ در حال آمد و شدند)؛ برخى كَر و لال و فاقد عقل اند؛ برخى زبان هايشان را مى جَوَند و از دهانشان، چِركابه اى سرازير است كه اهل محشر از آن، حالشان به هم مى خورد؛ برخى دست و پايشان بُريده است؛ برخى به شاخه هايى آتشين به دار آويخته شده اند؛ برخى بدبوتر از مُردارند؛ و برخى جامه هايى به تن دارند كه بلند و مِسى و چسبيده به پوست بدن آنان است».