چنگ زدن به ارزش هاى اخلاقى و رفتارى
15 حدیث
رسول اللّه صلى الله عليه و آله:إنّ صَلاحَ أوَّلِ هذهِ الاُمَّةِ بالزُّهدِ واليَقينِ، وهَلاكُ آخِرِها بالشُّحِّ والأمَلِ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:درستى آغاز اين امّت، در گرو يقين و زهد است و تباهى آخر آن، در آرزو و بخل.
۱.الخصال: ص 79 ح 128 عن عبداللّه بن حسن عن امه فاطمة بنت الحسين عن أبيها الإمام الحسين عليه السلام، بحارالأنوار: ج 70 ص 173 ح 24.
عنه صلى الله عليه و آله:نَجا أوَّلُ هذِهِ الاُمَّةِ بِاليَقينِ وَالزُّهدِ، وهَلَكَ آخِرُ هذِهِ الاُمَّةِ بِالبُخلِ وَالأَمَلِ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:آغاز اين امّت به سبب يقين و زهد، نجات يافت و پايان آن، به سبب بخل و آرزو، نابود مى شود.
۱.البخلاء: ص 27 عن عمرو بن شعيب عن أبيه عن جدّه.
پيامبر خدا صلى الله عليه و آلهـ همواره مى فرمود ـ: خداوند متعال، هر گاه براى مردمى ماندگارى يا رشد بخواهد، گشاده دستى و پاك دامنى را روزىِ آنان مى كند و هر گاه براى مردمى نابودى بخواهد، درِ خيانت را به روى آنان مى گشايد.
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:خداوند، هر گاه براى مردمى خيرى بخواهد، بر عمر آنان مى افزايد و به ايشان، توفيق شكرگزارى عطا مى فرمايد.
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:امّت من تا زمانى كه به يكديگر، خيانت نورزند و امانت را برگردانند و زكات بدهند، پيوسته در خير به سر مى برند و هر گاه چنين نكردند، به قحطى و خشك سالى گرفتار مى شوند.
عنه صلى الله عليه و آله:لا تَزالُ اُمَّتي بِخَيرٍ ما تَحابُّوا وتَهادَوا، وأدَّوُا الأَمانَةَ، وَاجتَنَبُوا الحَرامَ، ووَقَّرُوا الضَّيفَ، وأَقامُوا الصَّلاةَ، وآتَوُا الزَّكاةَ، فَإِذا لَم يَفعَلوا ذلِكَ ابتُلُوا بِالقَحطِ وَالسِّنينَ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:امّت من، تا زمانى كه يكديگر را دوست بدارند، به هم هديه دهند، امانت را برگردانند، از حرامْ دورى كنند، ميهمان را گرامى بدارند، نماز بگزارند و زكات بپردازند، پيوسته در خير به سر مى برند و هر گاه چنين نكردند، به قحطى و خشك سالى مبتلا مى شوند.
۱.عيون أخبار الرضا عليه السلام: ج 2 ص 29 ح 25 عن داوود بن سليمان الفرّا عن الإمام الرضا عن آبائه عليهم السلام، بحار الأنوار: ج 75 ص 115 ح 7.
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:امّت من، تا زمانى كه امانت را غنيمت و زكات دادن را خسارت [براى خود]ندانند، پيوسته بر [مسير] فطرت (توحيد)اند.
۱.أي فطرة التوحيد.
۲.المَغْنَمُ: هو ما اُصيب من أموال أهل الحرب (النهاية: ج 3 ص 389 «غنم»).
۳.والزكاة مغرما: أي يرى ربّ المال أنّ إخراج زكاته غرامة يغرمها (النهاية: ج 3 ص 363 «غرم»).
۴.الإصابة: ج 7 ص 46 الرقم 9655 عن أبي تميمة؛ نزهة الناظر: ص 15 ح 29 و فيه «بخير» بدل «على الفطرة» و «لم تر» بدل «لم يتّخذوا» و «الصدقة» بدل «الزكاة».
عنه صلى الله عليه و آله:لا يَزالُ النّاسُ بِخَيرٍ ما أمَروا بِالمَعروفِ ونَهَوا عَنِ المُنكَرِ، وتَعاوَنوا عَلَى البِرِّ وَالتَّقوى، فَإِذا لَم يَفعَلوا ذلِكَ نُزِعَت مِنهُمُ البَرَكاتُ، وسُلِّطَ بَعضُهُم عَلى بَعضٍ، ولَم يَكُن لَهُم ناصِرٌ فِي الأَرضِ ولا فِي السَّماءِ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:مردم، تا زمانى كه امر به معروف و نهى از منكر كنند و در نيكى و پرهيزگارى همكارى نمايند، پيوسته در خير خواهند بود و هر گاه چنين نكنند، بركت ها از آنها گرفته مى شوند و برخى، بر برخى ديگر، مسلّط مى گردند و ايشان را در زمين و آسمان، ياورى نيست.
۱.تهذيب الأحكام: ج 6 ص 181 ح 373، بحار الأنوار: ج 100 ص 94 ح 95.
عنه صلى الله عليه و آله:لا تَزالُ هذِهِ الاُمَّةُ بِخَيرٍ ما إذا قالَت صَدَقَت، وإذا حَكَمَت عَدَلَت، وإذَا استُرحِمَت رَحِمَت. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:اين امّت، تا زمانى كه در گفتار، راستگو و در داورى، دادگر باشد و هر گاه از او بخشش خواسته شود، ببخشد، پيوسته در خير [و خوشى] خواهد بود.
۱.المعجم الأوسط: ج 1 ص 243 ح 795 عن أنس.
عنه صلى الله عليه و آله:أكثَرُ ما تَلِجُ بهِ اُمَّتِيَ الجَنَّةَ، تَقوَى اللّهِ وحُسنُ الخُلقِ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:بيشترين چيزى كه امّتم به سبب آن به بهشت مى روند، خداپروايى و خوش خويى است.
۱.الكافي: ج 2 ص 100 ح 6 عن السكوني عن الإمام الصادق عليه السلام، بحار الأنوار: ج 71 ص 375 ح 6.
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:زيبايى امّت من، در نيكْ رَوِشى است.
عنه صلى الله عليه و آله:لا تَزالُ اُمَّتي عَلى شَريعَةٍ مِن دينِها حَسَنَةٍ جَميلَةٍ، ما لَم يَتَخَطَّوُا القِبلَةَ بِأَقدامِهِم. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:امّت من، مادام كه پاهايشان را از قبله منحرف نكنند، پيوسته بر آيينى نيكو و زيبا از دين خويش اند. ۲
المعجم الأوسط عن اُمّ هانئ:قالَ رَسولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله: إنَّ اُمَّتي لَن تُخزى ما أقاموا صِيامَ رَمَضانَ. قيلَ: يا رَسولَ اللّهِ، وما خِزيُهُم في إضاعَةِ شَهرِ رَمَضانَ؟ قالَ: انتِهاكُ المَحارِمِ فيهِ. ۱
المعجم الأوسطـ به نقل از اُمّ هانى ـ: پيامبر خدا فرمود: «امّت من، تا زمانى كه روزه رمضان را برپا دارند، هر گز خوار نمى شوند».
گفته شد: اى پيامبر خدا! خوارى آنان، در وا نهادن ماه رمضان به چيست؟
فرمود: «هتكِ حرمت ها در اين ماه.».
۱.المعجم الأوسط: ج 5 ص 112 ح 4827.
پيامبر خدا صلى الله عليه و آلهـ در بيان سخن خداوند: «پروردگار تو [هرگز] بر آن نبوده كه شهرهايى را كه مردمش اصلاحگرند، به ستم هلاك كند» ـ: [يعنى] مردمش شايسته كار و نسبت به يكديگر منصف اند.
عنه صلى الله عليه و آله:أنصِفِ النّاسَ مِن نَفسِكَ، وَانصَحِ الاُمَّةَ وَارحَمهُم، فَإِذا كُنتَ كَذلِكَ وغَضِبَ اللّهُ عَلى أهلِ بَلدَةٍ أنتَ فيها وأرادَ أن يُنزِلَ عَلَيهِمُ العَذابَ، نَظَرَ إلَيكَ فَرَحِمَهُم بِكَ، يَقولُ اللّهُ تَعالى: «وَ مَا كَانَ رَبُّكَ لِيُهْلِكَ الْقُرَى بِظُلْمٍ وَ أَهْلُهَا مُصْلِحُونَ» . ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:با مردم به انصاف رفتار كن و خيرخواه امّت باش و با آنان، مهربانى كن، كه اگر چنين بودى و خداوند بر اهل شهرى كه تو در آنى، خشم گرفت و خواست عذاب بر ايشان نازل كند، به تو مى نگرد و به واسطه تو، بر آنان رَحْم مى آورد. خداوند متعال مى فرمايد: «و پروردگار تو [هرگز] بر آن نبوده كه شهرهايى را كه مردمش اصلاحگرند، به ستم هلاك كند» .
۱.مكارم الأخلاق: ج 2 ص 360 ح 2660 عن عبد اللّه بن مسعود، بحارالأنوار: ج 77 ص 109 ح 1.