حدیث دربارهرواياتى در تفسير اسم اعظم

عنه صلى الله عليه و آلهـ وقَد سُئِلَ عَن بِسمِ اللّهِ الرَّحمنِ الرَّحيمِ ـ: هُوَ اسمٌ مِن أسماءِ اللّهِ، وما بَينَهُ وبَينَ اسمِ اللّهِ الأَكبَرِ، إلّا كَما بَينَ سَوادِ العَينِ وبَياضِها مِنَ القُربِ. ۱

پيامبر خدا صلى الله عليه و آلهـ در پاسخ به سؤال از «بسم اللّه الرحمن الرحيم» ـ: آن، نامى از نام هاى خداست و نزديكى آن به اسم اعظم خداوند، مانند نزديكى سياهى چشم به سفيدى آن است.

۱.المستدرك على الصحيحين: ج 1 ص 738 ح 2027؛ مُهج الدعوات: ص 381 كلاهما عن ابن عبّاس، بحار الأنوار: ج 93 ص 225 ح 1.

کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاه حکمت های اعتقادی ایمان به خدا شناخت اسما و صفات خدا +1 مورد دیگر

احادیث دیگر این موضوع

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:نزديكىِ «بسم اللّه الرحمن الرحيم» به اسم اعظم، . واژه «اسم» در معناى جامعى به كار رفته كه قابل انطباق بر همه اسم هاى خداى متعال است. اين از باب ذكر مفهوم و اشاره به مصداق است و از آن رو كه اسمِ اعظم، شريف ترين مصداق است، ناگزير، در انطباق مفهوم بر آن، سزاوارتر و شايسته تر از ديگر نام هاست و با اين توضيح، معناى «نزديك تر بودن بسم اللّه به اسمِ اعظم، حتّى نزديك تر از سياهىِ چشم به سفيدى آن»، معلوم مى شود؛ زيرا نزديكىِ ميان آن دو، ذاتى است؛ چرا كه مفهوم، در خارج، با مصداقش متّحد است، ولى نزديكىِ سياهىِ چشم به سفيدىِ آن، مكانى است و اتّحاد ميان آن دو، انضمامى. بيشتر از نزديكىِ سياهىِ چشم به سفيدىِ آن است.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:اسم اعظم خدا، در اين دو آيه است: «خداست كه معبودى جز او نيست. زنده و بر پا دارنده است» و «خداى شما، خداى يگانه است» .

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:اسم اعظم خدا، در اين دو آيه است: «و خداى شما، خدايى يكتاست كه بجز او خدايى نيست؛ بخشنده و مهربان است» و آغاز آل عمران: «الف، لام، ميم. خداوند، [چنان است كه]بجز او خدايى نيست؛ زنده و بر پا دارنده است» .

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:اسم اعظم خدا ـ كه چون او را بدان بخوانند، اجابت مى كند ـ در اين آيه سوره آل عمران است: «بگو: خداوندا، اى فرمان رواى هستى! به هر كس كه مى خواهى، فرمان روايى مى بخشى» تا پايان آيه.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:اسم اعظم خدا، در شش آيه پايانىِ سوره حشر است.

مُهَج الدعواتـ به نقل از ابو اُمامه ـ: پيامبر خدا فرمود: «اسم اعظم خدا كه هر گاه با آن خوانده شود، پاسخ مى دهد، در سه سوره بقره و آل عمران و طه است». ابو اُمامه گفت: در بقره، آية الكرسى است، در آل عمران، «الف، لام، ميم. خداست كه معبودى جز او نيست. زنده و بر پا دارنده است» و درطه، «و چهره ها براى آن زنده بر پا دارنده، خضوع مى كنند» .

المستدرك على الصحيحينـ به نقل از سعد بن مالك ـ: پيامبر خدا فرمود: «آيا شما را به اسم اعظم خدا راه نمايى كنم؛ همان كه هر گاه به آن خوانده شود، پاسخ مى دهد و هر گاه به آن از او درخواست شود، عطا كند؟ [همان]دعايى كه يونس عليه السلام با آن دعا كرد، آن گاه كه در تاريكى هاى سه گانه، او را صدا زد: «معبودى جز تو نيست. منزّهى تو! من از ستمكاران بودم» ». مردى گفت: اى پيامبر خدا! آيا اين دعا اختصاص به يونس داشت، يا براى همه مؤمنان است؟ پيامبر خدا فرمود: «آيا فرموده خداوند عز و جل را نمى شنوى كه: «و او را از اندوه رهانيديم و اين چنين، ما مؤمنان را مى رهانيم» ؟».

كنز العُمّالـ به نقل از بَراء بن عازب ـ: به على عليه السلام گفتم: اى امير مؤمنان! به حقّ خدا و پيامبرش، از تو مى خواهم كه بزرگ ترين آموزه ويژه ات را ـ كه پيامبر خدا، آن را تنها به تو داد و جبرئيل عليه السلام هم تنها به پيامبر صلى الله عليه و آله داده بود و او را هم خداى رحمان فرستاده بود ـ تنها به من [ياد]بدهى. على عليه السلام خنديد و سپس فرمود: «[اى بَراء!] چون خواستى خداوند عز و جل را به اسم اعظمش بخوانى، از آغازِ سوره حديد تا پايان آيه ششم را؛ يعنى تا «دانا به راز سينه هاست» بخوان و نيز چهار آيه پايانىِ سوره حشر را. سپس دستت را بالا ببر و بگو: اى كسى كه اين گونه اى! به حقّ اين نام ها، از تو مى خواهم كه بر محمّد و خاندان محمّد، درود بفرستى و برايم چنين و چنان كنى و خواسته ات را بگو. به خداى بى همتا سوگند، حاجت روا باز مى گردى، إن شاء اللّه!».