بهترين بخشش

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:خداوند، چيزى با ارزش تر از عقل، در ميان بندگان تقسيم نكرد. از اين رو خواب خردمند، برتر از بيدارىِ نادان است و خوردن خردمند، برتر از روزه نادان است و بر جا بودنِ خردمند، برتر از به حركت در آمدنِ نادان. خداوند، هيچ پيامبر و فرستاده اى را برنينگيخت، مگر آن زمان كه خِردش كامل گشت و خِردش از خِردهاى همه امّتش بيشتر شد. آنچه پيامبر در خود نهان مى دارد [يعنى خرد]، از كوشش تمامِ كوشندگان، برتر است. هيچ بنده اى، نمى تواند واجبات الهى را به جاى آورد، مگر آن كه درباره آنها تعقّل كند. همه پرستشگران با زيادتى عبادت و پرستش، به پايه خردمند نمى رسند. به راستى كه خردمندان، همان «اولو الألباب (صاحبان خرد)» هستند كه خداوند، درباره آنان فرمود: «جز صاحبان خرد، پند نمى گيرند» .

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:خجسته است آن كه خرد را ميان بندگانش گوناگون قسمت كرد. گاهى دو انسان، كردار و نيكى ها و روزه و نمازشان برابر است؛ امّا در خرد، متفاوت اند؛ مانند ذره اى در كنار كوه اُحُد. خداوند بهره اى برتر از خرد و يقين را در ميان آفريدگانش قسمت نكرد.

تاريخ اليعقوبىـ در گزارش پندهاى پيامبر صلى الله عليه و آله ـ: از پيامبر خدا پرسيده شد: برترين چيزى كه به بندگان بخشيده شده، چيست؟ فرمود: «سرشتى خردمندانه كه با آن، زاده مى شود». گفتند: اگر از آن، بى بهره شد، چه؟ فرمود: «خرد بياموزد».