حدیث دربارهآفرينش عقل و جهل

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:خداوند عز و جل، عقل را از نورى ذخيره و پنهان در علم ازلىِ خود آفريد و هيچ پيامبرِ فرستاده شده و فرشته مقرّبى را بر آن آگاه نساخت. دانش را جان آن، فهم را روحش، زهد را سرش، حيا را چشمانش، حكمت را زبانش، مهر را همّتش، و رحمت را دلش قرار داد و آن گاه ده چيز را در او جا داد و او را به آنها توانايى بخشيد: يقين، ايمان، راستى، آرامش، اخلاص، مدارا، دَهِش، قناعت، تسليم بودن و سپاس گزارى. سپس فرمود: «پشت كن» و عقل، پشت كرد. آن گاه به او فرمود: «رو كن» و او رو آورد. و آن گاه به او فرمود: «حرف بزن». عقل گفت: ستايش، از آنِ خدايى است كه ضد و انبازى ندارد، مشابه و هم ترازى ندارد، و معادل و همانندى برايش نيست؛ خدايى كه همه چيز در برابر عظمتش خاضع و رام است. آن گاه پروردگار ـ تبارك و تعالى ـ فرمود: «به عزّت و جلالم سوگند، آفريده اى بهتر از تو نيافريدم و فرمان بردارتر از تو برايم نيست و برتر از تو و شريف تر و عزيزتر از تو وجود ندارد. با تو مؤاخذه مى كنم و با تو مى بخشم. با تو به يگانگى شناخته مى شوم و با تو پرستيده مى شوم. با تو خوانده مى شوم و با تو به من پناه مى آورند و در پى من هستند. با تو از من مى ترسند و بيمناك مى شوند. و ثواب و عقاب با توست».