حدیث دربارهنشانه هاى جاهل

عنه صلى الله عليه و آله:قِوامُ المَرءِ عَقلُهُ، ولا دينَ لِمَن لا عَقلَ لَهُ. ۱

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:اصل آدمى، به خرد اوست، و كسى كه خردمند نيست، ديندار نيست.

۱.شُعب الإيمان: ج 4 ص 157 ح 4644 عن جابر بن عبداللّه؛ كنز الفوائد: ج 2 ص 31، بحار الأنوار: ج 1 ص 94 ح 19.

کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاه حکمت های عقلی و علمی عقل و جهل نشانه های جاهل

احادیث دیگر این موضوع

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:تمام خوبى ها، با خرد به دست مى آيد و كسى كه خردمند نيست، دين ندارد.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:ديندارىِ آدمى، به خرد اوست و آن كه خردمند نيست، دين ندارد.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:نادانى، سرِ همه بدى هاست.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:پروردگارت را اطاعت كن تا خردمند ناميده شوى، و او را نافرمانى مكن كه نادان ناميده مى شوى.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:نادان، كسى است كه از خدا نافرمانى كند، گرچه زيباچهره و [داراى]موقعيتى بزرگ باشد.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آلهـ در پاسخ كسى كه از نشانه هاى نادان پرسيد ـ: اگر با او همنشين شوى، تو را خسته مى كند و اگر از او كناره گيرى كنى، تو را دشنام مى دهد. اگر چيزى را به تو ببخشد، منّت مى گذارد و اگر چيزى را به او ببخشى، ناسپاسى مى كند. اگر رازى را در اختيارش بگذارى، خيانت مى كند و اگر رازى را در اختيار تو نهد، تو را [به افشاى آن،]متّهم مى سازد. اگر بى نياز شود، ناسپاسى مى كند و سرسخت و خشن مى گردد و اگر تنگ دست شود، بى پروا نعمت هاى خدا را انكار مى كند. اگر شاد باشد، زياده روى مى كند و طغيان مى ورزد، و اگر غمگين باشد، نااميد مى گردد. اگر بخندد، قهقهه مى زند و اگر گريه كند، در هم شكسته مى شود. از نيكان، بدگويى مى كند. خدا را دوست نمى دارد و در رفتارش، او را در نظر نمى گيرد. از خداوند، حيا نمى كند و به ياد او نيست. اگر او را خشنود كنى، تو را مى ستايد و آنچه از خوبى ها در تو نيست، به تو نسبت مى دهد، و اگر ناراضى گردد، ستايشِ او مى رود و آنچه از بدى در تو نيست، به تو نسبت مى دهد. اين، روش نادان است.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:دنيا، سراى كسى است كه سرا ندارد و ثروتِ كسى است كه ثروت ندارد. آن كه خردمند نيست، براى دنيا گردآورى مى كند، و آن كه فهم ندارد، در پىِ شهوت هاى دنيايى مى رود، و آن كه عالِم نيست، براى دنيا دشمنى مى كند، و آن كه ژرف انديش نيست، براى دنيا حسادت مى ورزد، و آن كه اهل يقين نيست، براى دنيا تلاش مى كند.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:ويژگى نادان، آن است كه بر كسى كه با او رفت و آمد دارد، ستم مى كند. بر زيردستان، تجاوز روا مى دارد و در برابر بالادستان، گردن كشى مى كند. سخن او، بدون انديشه است؛ اگر سخن بگويد، گناه مى كند و اگر خاموش باشد، غفلت مى ورزد. اگر فتنه اى (بحرانى) برايش پيش آيد، به سويش مى شتابد و به وسيله آن هلاك مى شود و اگر فضيلتى را ببيند، از آن، رو مى گرداند و به آن كاهلى مى كند. از گناهان گذشته اش هراس ندارد و در باقى مانده عمر، از گناهان، دست نمى كشد. در كار نيك، سُستى مى كند و كاهلى مى نمايد و باكى ندارد كه آن را انجام ندهد و يا آن را تباه گرداند. اينها ده خصلت از خصلت هاى نادان است؛ همو كه از نعمت خرد، محروم است.