برترى طلب علم بر عبادت
13 حدیث
رسول اللّه صلى الله عليه و آله:طَلَبُ العِلمِ أفضَلُ عِندَ اللّهِ عز و جل مِنَ الصَّلاةِ وَالصِّيامِ وَالحَجِّ وَالجِهادِ في سَبيلِ اللّهِ عز و جل. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:نزد خداى عز و جل، جستجوى دانش، از نماز و روزه و حج و جهاد در راه خداى عز و جل برتر است.
۱.الفردوس: ج 2 ص 438 ح 3910 عن ابن عبّاس؛ الأمالي للشجري: ص 1 ح 60 وفيه «والصيام النافلة» بدل «الصيام».
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عقلی و علمیعلم حکمت و معرفتتشویق به طلب علم و حکمت +1 مورد دیگر
عنه صلى الله عليه و آله:طَلَبُ العِلمِ ساعَةً خَيرٌ مِن قِيامِ لَيلَةٍ، وطَلَبُ العِلمِ يَوماً خَيرٌ مِن صِيامِ ثَلاثَةِ أشهُرٍ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:ساعتى جستجوى دانش، از برخاستن [و عبادت كردنِ]يك شب، بهتر است و يك روز جستجوى دانش، بهتر از روزه سه ماه است.
۱.الفردوس: ج 2 ص 441 ح 3917 عن ابن عبّاس.
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عقلی و علمیعلم حکمت و معرفتتشویق به طلب علم و حکمت +1 مورد دیگر
عنه صلى الله عليه و آله:مَن خَرَجَ يَطلُبُ باباً مِن عِلمٍ لِيَرُدَّ بِهِ باطِلًا إلى حَقٍّ أو ضَلالَةً إلى هُدًى، كانَ عَمَلُهُ ذلِكَ كَعِبادَةِ مُتَعَبِّدٍ أربَعينَ عاماً. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:آن كه در پىِ بابى از دانش بيرون مى رود تا با آن، باطلى را به حق يا گم راهى را به هدايت برگردانَد، كردارش همچون چهل سال عبادت عابد است.
۱.الأمالي للطوسي: ص 618 ح 1275 عن النزّال بن سبرة عن الإمام عليّ عليه السلام وابن مسعود، بحارالأنوار: ج 1 ص 182 ح 72؛ الفقيه والمتفقّه: ج 1 ص 14 عن ابن مسعود.
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عقلی و علمیعلم حکمت و معرفتتشویق به طلب علم و حکمت +1 مورد دیگر
عنه صلى الله عليه و آله:مَن تَعَلَّمَ باباً مِنَ العِلمِ عَمِلَ بِهِ أو لَم يَعمَل كانَ أفضَلَ مِن أن يُصَلِّيَ ألفَ رَكعَةٍ تَطَوُّعاً. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:آن كه بابى از دانش را فرا بگيرد ـ چه به آن عمل كند و چه نكند ـ از اين كه هزار ركعت نماز مستحبى بخواند، برتر است.
۱.روضة الواعظين: ص 17، بحارالأنوار: ج 1 ص 180 ح 67؛ تاريخ بغداد: ج 6 ص 50 عن ابن عبّاس.
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عقلی و علمیعلم حکمت و معرفتتشویق به طلب علم و حکمت +1 مورد دیگر
عنه صلى الله عليه و آله:مَن خَرَجَ مِن بَيتِهِ يَلتَمِسُ باباً مِنَ العِلمِ لِيَنتَفِعَ بِهِ ويُعَلِّمَهُ غَيرَهُ، كَتَبَ اللّهُ لَهُ بِكُلِّ خُطوَةٍ عِبادَةَ ألفِ سَنَةٍ صِيامَها وقِيامَها، وحَفَّتهُ المَلائِكَةُ بِأَجنِحَتِها، وصَلّى عَلَيهِ طُيورُ السَّماءِ وحيتانُ البَحرِ ودَوابُّ البَرِّ، وأنزَلَهُ اللّهُ مَنزِلَةَ سَبعينَ صِدّيقاً، وكانَ خَيراً لَهُ أن لَو كانَتِ الدُّنيا كُلُّها لَهُ فَجَعَلَها فِي الآخِرَةِ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:هر كس از خانه اش بيرون برود تا بابى از دانش بيابد كه بدان بهره برد و به ديگران بياموزد، خداوند در برابر هر گامش، عبادت هزار سال روزه و شب زنده دارى را برايش مى نويسد و فرشتگان با بال هايشان وى را در بر مى گيرند و پرندگان آسمان و ماهيان دريا و جنبندگان خشكى نيز بر او درود مى فرستند و خداوند منزلت هفتاد صِدّيق را به وى مى دهد و [اين كار او] برايش بهتر از آن است كه همه دنيا براى وى باشد و آن را در راه آخرت قرار دهد.
۱.عوالي اللآلي: ج 4 ص 75 ح 59، بحارالأنوار: ج 1 ص 177 ح 57؛ العلل المتناهية: ج 1 ص 66 ح 75 عن عمران نحوه.
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عقلی و علمیعلم حکمت و معرفتتشویق به طلب علم و حکمت +1 مورد دیگر
عنه صلى الله عليه و آلهـ لِأَبي ذَ رٍّ ـ: يا أبا ذَ رٍّ، لَأَن تَغدُوَ فَتَعَلَّمَ آيَةً مِن كِتابِ اللّهِ خَيرٌ لَكَ مِن أن تُصَلِّيَ مِائَةَ رَكعَةٍ، ولَأَن تَغدُوَ فَتَعَلَّمَ باباً مِنَ العِلمِ عُمِلَ بِهِ أو لَم يُعمَل خَيرٌ مِن أن تُصَلِّيَ ألفَ رَكعَةٍ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آلهـ به ابو ذر ـ: اى ابو ذر! اگر برخيزى و آيه اى از كتاب خدا را فرا گيرى، برايت بهتر از صد ركعت نماز است و اگر برخيزى و بابى از دانش را فرا گيرى، چه به آن عمل بشود و چه نشود، بهتر از آن است كه هزار ركعت نماز بخوانى.
۱.سنن ابن ماجة: ج 1 ص 79 ح 219 عن أبيذرّ.
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عقلی و علمیعلم حکمت و معرفتتشویق به طلب علم و حکمت +1 مورد دیگر
عنه صلى الله عليه و آله:ما مِن مُتَعَلِّمٍ يَختَلِفُ إلى بابِ العالِمِ إلّا كَتَبَ اللّهُ لَهُ بِكُلِّ قَدَمٍ عِبادَةَ سَنَةٍ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:هيچ دانشجويى به خانه دانشمند، آمد و شد نمى كند، مگر آن كه خداوند در برابر هر گامش، عبادت يك سال را برايش مى نويسد.
۱.منية المريد: ص 100، بحارالأنوار: ج 1 ص 184 ح 95.
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عقلی و علمیعلم حکمت و معرفتتشویق به طلب علم و حکمت +1 مورد دیگر
عنه صلى الله عليه و آله:مَن طَلَبَ العِلمَ فَهُوَ كَالصّائِمِ نَهارَهُ القائِمِ لَيلَهُ، وإنَّ باباً مِنَ العِلمِ يَتَعَلَّمُهُ الرَّجُلُ خَيرٌ لَهُ مِن أن يَكونَ أبو قُبَيسٍ ذَهَباً فَأَنفَقَهُ في سَبيلِ اللّهِ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:آن كه دانش مى جويد، مانند روزه دارِ شب زنده دار است و بابى از دانش را كه انسان فرا مى گيرد، برايش بهتر از آن است كه كوه ابو قُبَيسْ طلا باشد و وى، آن را در راه خدا هزينه كند.
۱.منية المريد: ص 100، بحارالأنوار: ج 1 ص 184 ح 96.
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عقلی و علمیعلم حکمت و معرفتتشویق به طلب علم و حکمت +1 مورد دیگر
عنه صلى الله عليه و آله:الكَلِمَةُ مِن كَلامِ الحِكمَةِ يَسمَعُهَا الرَّجُلُ المُؤمِنُ فَيَعمَلُ بِها أو يُعَلِّمُها خَيرٌ مِن عِبادَةِ سَنَةٍ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:سخنى از سخنان حكمت آميز كه مرد مؤمن بشنود و به آن عمل كند يا آن را بياموزد، بهتر از عبادت يك سال است.
۱.الزهد لابن المبارك: ص 487 ح 1386 عن زيد بن أسلم؛ كنز الفوائد: ج 2 ص 108 عن الإمام عليّ عليه السلام نحوه، بحارالأنوار: ج 1 ص 183 ح 93.
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عقلی و علمیعلم حکمت و معرفتتشویق به طلب علم و حکمت +1 مورد دیگر
جامع بيان العلم وفضله عن عبد اللّه بن عمرو:إنَّ رَسولَ اللّهِ صلى الله عليه و آله مَرَّ بِمَجلِسَينِ في مَسجِدِهِ: أحَدُ المَجلِسَينِ يَدعونَ اللّهَ ويَرغَبونَ إلَيهِ، وَالآخَرُ يَتَعَلَّمونَ الفِقهَ ويُعَلِّمونَهُ، فَقالَ رَسولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله: كِلَا المَجلِسَينِ عَلى خَيرٍ، وأحَدُهُما أفضَلُ مِنَ الآخَرِ صاحِبِهِ، أمّا هؤُلاءِ فَيَدعونَ اللّهَ ويَرغَبونَ إلَيهِ، فَإِن شاءَ أعطاهُم وإن شاءَ مَنَعَهُم، وأمّا هؤُلاءِ فَيَتَعَلَّمونَ ويُعَلِّمونَ الجاهِلَ، وإنَّما بُعِثتُ مُعَلِّماً. ثُمَّ أقبَلَ فَجَلَسَ مَعَهُم. ۱
جامع بيان العلم و فضلهـ به نقل از عبد اللّه بن عمرو ـ: پيامبر خدا وارد مسجد خود شد و دو مجلس ديد: در يكى [ذكر خدا مى گفتند و] خدا را مى خواندند و به او رغبت مى نمودند، و در ديگرى دين فرا مى گرفتند و به ديگران مى آموختند. ايشان فرمود: «هر دو مجلس، مجلسِ نيكى اند؛ امّا يكى، برتر از ديگرى است. اينان خدا را مى خوانند و به او رغبت مى نمايند. پس اگر بخواهد، عطايشان مى كند و اگر بخواهد، باز مى دارد؛ ولى اينان دانش فرا مى گيرند و به نادان مى آموزند و همانا من، آموزگار برانگيخته شده ام [و اينان، برترند]». سپس آمد و با آنان نشست.
۱.جامع بيان العلم وفضله: ج 1 ص 50.
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عقلی و علمیعلم حکمت و معرفتتشویق به طلب علم و حکمت +1 مورد دیگر
رسول اللّه صلى الله عليه و آله:بابٌ مِنَ العِلمِ يَتَعَلَّمُهُ الإِنسانُ خَيرٌ لَهُ مِن ألفِ رَكعَةٍ تَطَوُّعاً. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:بابى از دانش را كه انسان فرا بگيرد، برايش بهتر از هزار ركعت نماز مستحبّى است.
۱.تنبيه الخواطر: ج 2 ص 119؛ جامع بيان العلم وفضله: ج1 ص25 نحوه.
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عقلی و علمیعلم حکمت و معرفتتشویق به طلب علم و حکمت +1 مورد دیگر
عنه صلى الله عليه و آله:إذا جَلَسَ المُتَعَلِّمُ بَينَ يَدَيِ العالِمِ فَتَحَ اللّهُ تَعالى عَلَيهِ سَبعينَ باباً مِنَ الرَّحمَةِ، ولا يَقومُ مِن عِندِهِ إلّا كَيَومَ وَلَدَتهُ اُمُّهُ، وأعطاهُ اللّهُ بِكُلِّ حَرفٍ ثَوابَ سِتّينَ شَهيداً، وكَتَبَ اللّهُ لَهُ بِكُلِّ حَديثٍ عِبادَةَ سَبعينَ سَنَةً، وبَنى لَهُ بِكُلِّ وَرَقَةٍ مَدينَةً، كُلُّ مَدينَةٍ مِثلُ الدُّنيا عَشرَ مَرّاتٍ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:هنگامى كه دانشجو پيشِ روى دانشمند مى نشيند، خداوند متعال، هفتاد درِ رحمت را بر او مى گشايد و از نزد او بر نمى خيزد، مگر مانند روزى كه از مادر زاده شده است و خداوند، در برابر هر حرف، پاداش شصت شهيد را برايش مى نويسد و در برابر هر حديث، عبادت هفتاد سال را برايش مى نويسد و در برابر هر برگ، شهرى [در بهشت] برايش بنا مى نهد كه هر يك، ده برابر دنياست.
۱.الفردوس: ج 1 ص 320 ح 1269 عن جابر بن عبداللّه؛ إرشاد القلوب: ص 166 عن الإمام عليّ عليه السلام.
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عقلی و علمیعلم حکمت و معرفتتشویق به طلب علم و حکمت +1 مورد دیگر
روضة الواعظين:رَوى بَعضُ الصَّحابَةِ: جاءَ رَجُلٌ مِنَ الأَنصارِ إلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه و آله، فَقالَ: يا رَسولَ اللّهِ، إذا حَضَرَت جَنازَةٌ أو حَضَرَ مَجلِسُ عالِمٍ، أيُّهُما أحَبُّ إلَيكَ أن أشهَدَ؟
فَقالَ رَسولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله: إن كانَ لِلجَنازَةِ مَن يَتبَعُها ويَدفِنُها فَإِنَّ حُضورَ مَجلِسِ العالِمِ أفضَلُ مِن حُضورِ ألفِ جَنازَةٍ، ومِن عِيادَةِ ألفِ مَريضٍ، ومِن قِيامِ ألفِ لَيلَةٍ، ومِن صِيامِ ألفِ يَومٍ، ومِن ألفِ دِرهَمٍ يُتَصَدَّقُ بِها عَلَى المَساكينِ، ومِن ألفِ حَجَّةٍ سِوَى الفَريضَةِ، ومِن ألفِ غَزوَةٍ سِوَى الواجِبِ تَغزوها في سَبيلِ اللّهِ بِمالِكَ ونَفسِكَ.
وأينَ تَقَعُ هذِهِ المَشاهِدُ مِن مَشهَدِ عالِمٍ! أما عَلِمتَ أنَّ اللّهَ يُطاعُ بِالعِلمِ
روضة الواعظين:برخى از صحابيان، روايت كرده اند كه مردى از انصار، نزد پيامبر صلى الله عليه و آله آمد و گفت: اى پيامبر خدا! هنگامى كه تشييع جنازه و حضور در مجلس علمى با هم پيش آمد، حضورم را در كدام يك بيشتر دوست دارى؟
پيامبر خدا فرمود: «اگر براى جنازه، كسى هست كه آن را تشييع كند و به خاك بسپارد، حضور در مجلس دانشمند، برتر از شركت در هزار تشييع جنازه و عيادت هزار بيمار و هزار شب زنده دارى و هزار روز روزه دارى و هزار درهم صدقه دادن به فقيران و هزار حجّ مستحبّى و هزار بار با مال و جان جهاد كردن در راه خدا، جز جهاد واجب است. اين حضورها كجا و حضور در محضر دانشمند كجا! مگر نمى دانى كه خداوند، با دانش، اطاعت و عبادت مى شود و نيكىِ دنيا و آخرت، با دانش است و بدىِ دنيا و آخرت، با نادانى؟».
۱.روضة الواعظين: ص 17، بحارالأنوار: ج 1 ص 204 ح 23؛ إتحاف السادة المتّقين: ج 1 ص 100 عن عمر نحوه.
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عقلی و علمیعلم حکمت و معرفتتشویق به طلب علم و حکمت +1 مورد دیگر