حدیث دربارهاجتناب از دشمنى
عنه عليه السلام:يا بَنِيَّ إيّاكُم وَمُعاداةَ الرِّجالِ؛ فَإنَّهُم لايَخلونَ مِن ضَربَينِ: مِن عاقِلٍ يَمكُرُ بِكُم، أو جاهِلٍ يَعجَلُ عَلَيكُم، وَالكَلامُ ذَكَرٌ، وَالجَوابُ اُنثى، فَإذا اجتَمَعَ الزَّوجانِ فَلابُدَّ مِن النِّتاجِ. ثُمَّ أنشَأ يَقولُ:
سَليمُ العِرضِ مَن حَذِرَ الجَواباوَمَن دارَى الرِّجالَ فَقَد أصابا
وَمَن هابَ الرِّجالَ تَهَيَّبوهُوَمَن حَقَرَ الرِّجالَ فَلَن يُهابا ۱
امام على عليه السلام:«فرزندانم! بپرهيزيد از دشمنى با مردمان؛ چرا كه آنان، از دو دسته خارج نيستند: خردمندى كه با شما حيله مى ورزد، يا نادانى كه به سرعت با شما تلافى مى كند. سخن، نَر است و پاسخ، مادينه. هرگاه نر و ماده جمع گردند، قهراً نتيجه اى [حاصل]آيد».
سپس اين شعر را سرود:
«كسى آبرويش محفوظ مى ماند كه به پاسخ [سخنش]بينديشد /
آن كه با مردمان به نرمى رفتار كند، به مقصد رسد.
آن كه حريم مردم را نگاه دارد، آنان [نيز]احترامش مى كنند /
و آن كه مردمان را تحقير كند، احترامى نخواهد داشت».
۱.الخصال: 72 / 111.