حدیث دربارهكم خرجى

الغارات عن الأسوَد بن قَيس:جاءَ عَليُّ بنُ أبي طالِبٍ عليه السلامعائِداً صَعصَعَةَ ۱ فَدَخَلَ عَلَيهِ فَقالَ لَه يا صَعصَعَةُ، لاتَجعَلَنَّ عِيادَتي إلَيكَ اُبَّهَةً عَلى قَومِكَ. ۲ فَقالَ: لا وَاللّهِ يا أميرَالمُؤمِنينَ، وَلكن نِعمَةً وَشُكراً. فَقالَ لَهُ عَلِيٌّ عليه السلام: إن كُنتَ لِما عَلِمتُ لَخَفيفُ المَؤونَةِ عَظيمُ المَعونَةِ. ۳
الغارات ـ به نقل از اسود بن قيس ـ:على بن ابى طالب عليه السلامبه عيادت صعصعه آمد و بر او وارد شد و به وى فرمود: «اى صعصعه! ۴ عيادت مرا مايه فخر فروشى بر قومت قرار ندهى». ۵ صعصعه گفت: نه به خدا قسم، اى اميرمؤمنان! بلكه آن را نعمتى شايسته شكر مى دانم. على عليه السلام فرمود: «تا آنجا كه من مى دانم، تو كم هزينه و پُر كمك كننده بودى».
۱.صعصعة بن صوحان بن حُجْر العبدي، كان مسلما على عهد النبيّ صلى الله عليه و آلهولم يره. وكان من كبار أصحاب الإمام عليّ عليه السلام، ومن الذين عرفوه حقّ معرفته كما هو حقّه، وكان خطيبا شحشحا بليغا. ذهب الأديب العربي الشهير الجاحظ إلى أ نّه كان مقدّما في الخطابة. وأدلّ من كلّ دلالة استنطاق عليّ بن أبي طالب عليه السلامله. أثنى عليه أصحاب التراجم بقولهم: كان شريفا، أميرا، فصيحا، مفوّها، خطيبا، لسنا، ديّنا، فاضلاً. نفاه عثمان إلى الشام مع مالك الأشتر ورجالات من الكوفة. وعندما ثار الناس على عثمان، واتّفقوا على خلافة الإمام أمير المؤمنين عليه السلام قام هذا الرجل الذي كان عميق الفكر، قليل المثيل في معرفة عظمة عليٍّ عليه السلامـ وكان خطيبا مصقعا ـ فعبّر عن
۲.اعتقاده الصريح الرائع بإمامه، وخاطبه قائلاً: واللّه يا أمير المؤمنين! لقد زيّنت الخلافة وما زانتك، ورفعتها وما رفعتك، ولهي إليك أحوج منك إليها. وعندما أشعل موقدو الفتنة فتيل الحرب على أمير المؤمنين عليه السلام في الجمل، كان إلى جانب الإمام، وبعد أن استشهد أخواه زيد وسيحان اللذان كانا من أصحاب الألوية، رفع لواءهما وواصل القتال. وفي حرب صفّين، هو رسول الإمام عليه السلام إلى معاوية ومن اُمراء الجيش وراوي وقائع صفّين. وقف إلى جانب الإمام عليه السلام في حرب النهروان، واحتجّ على الخوارج بأحقّيّة إمامه وثباته. وجعله الإمام عليه السلام شاهدا على وصيّته، فسجّل بذلك فخرا عظيما لهذا الرجل. ونطق صعصعة بفضائل الإمام ومناقبه أمام معاوية وأجلاف بني اُميّة مرارا، وكان يُنشد ملحمة عظمته أمام عيونهم المحملقة، ويكشف عن قبائح معاوية ومثالبه بلا وجل. وكم أراد منه معاوية أن يطعن في عليّ عليه السلام، لكنّه لم يلقَ إلاّ الخزي والفضيحة، إذ جُوبِه بخطبه البليغة الأخّاذة. آمنه معاوية مكرها بعد استشهاد أمير المؤمنين عليه السلام وصلح الإمام الحسن عليه السلام، فاستثمر صعصعة هذه الفرصة ضدّ معاوية. وكان معاوية دائم الامتعاض من بيان صعصعة الفصيح المعبّر وتعابيره الجميلة في وصف فضائل الإمام أمير المؤمنين عليه السلام، ولم يخفِ هذا الامتعاض. إنّ ما ذكرناه بحقّ هذا الرجل غيض من فيض. وستلاحظون عظمة هذه الشخصيّة المتألّقة في النصوص التي سننقلها لاحقا. وكفى في عظمته قول الإمام الصادق عليه السلام: ما كان مع أمير المؤمنين عليه السلام من يعرف حقّه إلاّ صعصعة وأصحابه. توفّي صعصعة أيّام حكومة معاوية. (موسوعة الإمام علي عليه السلام: ج12، ص173)
۳.الغارات: 2 / 524.
۴.صعصعة بن صوحان بن حجر عبدى، در زمان پيامبر صلى الله عليه و آله مسلمان شد؛ امّا به زيارتش نايل نيامد. او از ياران بزرگ امام على عليه السلام و از كسانى بود كه او را چنان كه بايد، شناختند. وى سخنورى چيره دست و خطيبى بليغ بود. اديب نام آور عرب، جاحظ، او را در فن خطابه پيشتاز دانسته و برترين گواه بر اين حقيقت را خطابه گويى او در محضر على عليه السلام و درخواست على عليه السلاماز صعصعه براى ايراد سخن دانسته است. عثمان او را به همراه مالك اشتر و بزرگانى ديگر از كوفه به شام تبعيد كرد و چون مردمان بر ف
۵.ثمان شوريدند و پس از آن بر خلافت على عليه السلاميكداستان شدند، او كه در شناخت عظمت على عليه السلامژرف انديش و كم نظير، و در خطابه چيره دست و گزيده گوى بود، به پا خاست و بدين سان، گويا و زيبا، باور ارجمندش را درباره على عليه السلامچنين بازگفت: اى اميرمؤمنان! به خدا سوگند، تو خلافت را زينت دادى و آن سبب زينت تو نشد، و تو آن را بالا بردى و آن، مقام تو را بالا نبرد، و نياز آن به تو، بيشتر از نياز تو به آن است. و چون فتنه افروزان، آتش جنگ با على عليه السلام را برافروختند، او همگام على عليه السلامشد و در جنگ جمل، پس از آنكه دو برادرش زيد و سيحان ـ كه پرچمدار سپاه بودند ـ به شهادت رسيدند، پرچم آنان را برافراشت و نبرد را پى گرفت و در جنگ صفّين، فرستاده امام عليه السلامبه سوى معاويه و از فرماندهان لشكر بود و وقايع صفّين را گزارش كرده است. او در جنگ نهروان در كنار على عليه السلام ايستاد و بر استوارى و حقانيت موضع او در برابر خوارج، احتجاج كرد. امام عليه السلام او را گواه بر وصيّت خود قرار داد و بدين سان، افتخارى بزرگ را براى صعصعه رقم زد. پس از شهادت امام على عليه السلام و صلح امام حسن عليه السلاممعاويه از سرِ اكراه به او امان داد. صعصعه از اين فرصت نيز عليه معاويه سود جست. معاويه هماره از بيان گويا و تعبيرهاى زيباى او در توصيف والاييهاى على عليه السلام در رنج بود و اين رنج را پنهان نمى داشت. در عظمت او همين بس كه امام صادق عليه السلامدرباره اش فرمود: «در ميان آنان كه با امير مؤمنان بودند، كسى جز صعصعه و يارانش حقّ على را نمى شناختند». صعصعه به هنگام حاكميت ستمگرانه معاويه زندگى را بدرود گفت. (موسوعة الإمام على بن أبى طالب عليه السلام: 12 / 159)

احادیث دیگر این موضوع

۲
امام صادق عليه السلام:ـ رحمت خدا بر او باد ـچون در جنگ جمل، زيد بن صوحان زيد بن صوحان بن حجر عبدى، برادر صعصعه و سيحان، از خطيبان زبردست، شجاعان استوارگام، بزرگان، زاهدان، ارجمندان و از ياران وفادار امير مؤمنان بود. او به روزگار پيامبر خدا اسلام آورد و از ياران پيامبر صلى الله عليه و آله شمرده شده و به حضور پيامبر صلى الله عليه و آلهنيز رسيده است. پيامبر صلى الله عليه و آله از او به نيكى ياد مى كرد و مى فرمود: «هر كس دوست دارد كه مردى را ببيند كه يكى از اعضايش پيشتر به سوى بهشت رفته است، به زيد بن صوحان بنگرد». اين سخن والاى پيامبر خدا كه فضيلتى بزرگ براى زيد بود، در جنگ جلولاء مصداق يافت. زيد، زبانى حقگو و افشاگر داشت. چنين بود كه عثمان وجودش را در مدينه برنتابيد و او را به شام تبعيد كرد و چون انقلابيان حركت اعتراض آميز خود عليه عثمان را در مدينه شكل دادند، زيد بدانها پيوست. او در جنگ جمل شركت كردو خود از شهادتش خبر داد. عايشه با نامه اى از وى دعوت كرد كه به يارى اش برخيزد. او چون نامه را خواند، هوشمندانه و زيبا گفت: تو را به چيزى فرمان داده اند و ما را به چيزى ديگر؛ امّا تو به كار ما پرداختى و به ما فرمان مى دهى كه به كار تو پردازيم. به تو فرمان در خانه نشستن داده شده و به ما جنگيدن تا رفع فتنه. والسلام! زيد در دفاع از على عليه السلام زبانى گويا و در حراست از آن بزرگوار، گامى استوار داشت. (موسوعة الامام على بن أبى طالب: 12 / 133) از پاى درآمد، اميرمؤمنان آمد و بالاى سرش نشست و فرمود: اى زيد، خدايت بيامرزد! يارى كم هزينه و پُر كار بودى.