حدیث دربارهفايده يادگيرى دانش

المواعظ العددية:قالَ لُقمانُ عليه السلام لاِبنِهِ: يا بُنَيَّ، إنَّ الحِكمَةَ تَعمَلُ عَشَرَةَ أشياءَ: أحَدُها تُحيِي القُلوبَ المَيتَةَ، وتُجلِسُ المِسكينَ مَجالِسَ المُلوكِ، وتُشَرِّفُ الوَضيعَ، وتُحَرِّرُ العَبيدَ، وتُؤوِي الغَريبَ، وتُغنِي الفَقيرَ، وتَزيدُ لِأَهلِ الشَّرَفِ شَرَفاً، ولِلسَّيِّدِ سُؤدَدا، وهِيَ أفضَلُ مِنَ المالِ، وحِرزٌ مِنَ الخَوفِ، ودِرعٌ فِى الحَربِ، وبِضاعَةٌ حينَ يَربَحُ، وهِيَ شَفيعَةٌ حينَ يَعتَريهِ الهَولُ، وهِيَ دَليلَةٌ ۱ حينَ يَنتَهي بِهِ اليَقينُ، وسُترَةٌ حينَ لا يَستُرُهُ ثَوبٌ. ۲

المواعظ العدديّة:لقمان به پسرش گفت: «اى پسرم! حكمت، ده تا كار انجام مى دهد: دل هاى مرده را زنده مى كند، بينوا را در جايگاه هاى پادشاهان مى نشاند، به فرومايه شرافت مى بخشد، بردگان را آزاد مى سازد، به غريب پناه مى دهد، نيازمند را توانگر مى سازد، بر شرافتِ شريف و سيادت سيّد مى افزايد. و آن از مال بهتر است و مايه امان از ترس است. سپرى در جنگ است، و كالايى است كه سود مى كند. هنگامى كه ترس او را مى لرزاند، شفاعت كننده است، و هنگامى كه يقين به او مى رسد، راه نماست، و هنگامى كه پوشاكى او را نمى پوشانَد، پوشاننده است».

۱.«وهي شفيعة. وهي دليلة» كذا في المصدر والظاهر أنه اشتباه مطبعي والصحيح «وهي شَفيعَه. وهي دَليلَهُ».

۲.المواعظ العددية: ص 399.

کلیدواژه‌ها حکمت هایی درباره دانش و شناخت فایده یادگیری دانش

احادیث دیگر این موضوع

أعلام الدين:لقمان به پسرش گفت: «اى پسرم! دانش و حكمت بياموز تا شرافت يابى؛ زيرا حكمت، آدمى را به دين ره نمون مى شود و برده را بر آزاد شرافت مى دهد و نيازمند را بر توانگر رفعت مى بخشد و كوچك را بر بزرگْ مقدّم مى دارد و تهى دست را در جايگاه هاى پادشاهان مى نشاند و بر شرافت شريف و سيادت سيّد و عظمت غنى، مى افزايد. و چگونه آدميزاد گمان دارد كه كار دين و دنيايش، با غير حكمت فراهم مى گردد، در حالى كه خداوند عز و جل كار دنيا و آخرت را جز با حكمت، مهيّا نمى سازد؟! و مَثَل حكمتِ بدون طاعت، مانند جسم بى جان يا خاك بى آب است، و جسم بى جان و خاك بى آب و حكمت بى طاعت، هيچ فايده اى ندارند».

عرائس المجالس:لقمان به پسرش گفت: «اى پسرم! حكمت را با خود داشته باش تا با آن، كرامت يابى، و آن را عزيز بدان تا با آن عزّت يابى. و سرور اخلاق حكيمانه، [تسليم در برابر] دين خداوند عز و جل است».

الفردوس بمأثور الخطابـ به نقل از عبد اللّه بن عبّاس، درباره آنچه لقمان عليه السلام به پسرش گفت، در حالى كه او را موعظه مى كرد ـ: اى پسرم! اگر ما بين تو و دانش، دريايى از آتش باشد كه تو را مى سوزاند و دريايى از آب باشد كه تو را غرق مى كند، براى رسيدن به دانش، آن دو را بشكاف تا دانش را به دست آورى و بياموزى؛ زيرا در آموختن دانش، راه نمايى و عزّت انسان است و نيز نشانه ايمان و پايه اركان [دين] و رضايت خداى رحمان.

إرشاد القلوبـ از سفارش لقمان عليه السلام به پسرش ـ: اى پسرم! آنچه را كه نمى دانى، از دانشمندان بياموز و آنچه را كه مى دانى، به مردم بياموز تا در ملكوت، از تو ياد گردد.