حدیث دربارهفايده يادگيرى دانش

أعلام الدين:أوصى لُقمانُ ابنَهُ فَقالَ: يا بُنَيَّ، تَعَلَّمِ العِلمَ وَالحِكمَةَ تَشرُف، فَإِنَّ الحِكمَةَ تَدُلُّ عَلَى الدّينِ، وتُشَرِّفُ العَبدَ عَلَى الحُرِّ، وتَرفَعُ المِسكينَ عَلَى الغَنِيِّ، وتُقَدِّمُ الصَّغيرَ عَلَى الكَبيرِ، وتُجلِسُ المِسكينَ مَجالِسَ المُلوكِ، وتَزيدُ الشَّريفَ شَرَفاً، وَالسَّيِّدَ سُؤدَدا، وَالغَنِيَّ مَجداً. وكَيفَ يَظُنُّ ابنُ آدَمَ أن يَتَهَيَّأَ لَهُ أمرُ دينِهِ ومَعيشَتِهِ بِغَيرِ حِكمَةٍ، ولَن يُهَيِّئَ اللّهُ عَزَّ وجَلَّ أمرَ الدُّنيا وَالآخِرَةِ إلاّ بِالحِكمَةِ، ومَثَلُ الحِكمَةِ بِغَيرِ طاعَةٍ مَثَلُ الجَسَدِ بِغَيرِ نَفسٍ، أو مَثَلُ الصَّعيدِ بِغَيرِ ماءٍ، ولا صَلاحَ لِلجَسَدِ بِغَيرِ نَفسٍ، ولا لِلصَّعيدِ بِغَيرِ ماءٍ، ولا لِلحِكمَةِ بِغَيرِ طاعَةٍ. ۱

أعلام الدين:لقمان به پسرش گفت: «اى پسرم! دانش و حكمت بياموز تا شرافت يابى؛ زيرا حكمت، آدمى را به دين ره نمون مى شود و برده را بر آزاد شرافت مى دهد و نيازمند را بر توانگر رفعت مى بخشد و كوچك را بر بزرگْ مقدّم مى دارد و تهى دست را در جايگاه هاى پادشاهان مى نشاند و بر شرافت شريف و سيادت سيّد و عظمت غنى، مى افزايد. و چگونه آدميزاد گمان دارد كه كار دين و دنيايش، با غير حكمت فراهم مى گردد، در حالى كه خداوند عز و جل كار دنيا و آخرت را جز با حكمت، مهيّا نمى سازد؟! و مَثَل حكمتِ بدون طاعت، مانند جسم بى جان يا خاك بى آب است، و جسم بى جان و خاك بى آب و حكمت بى طاعت، هيچ فايده اى ندارند».

۱.أعلام الدين: ص 93، كنز الفوائد: ج 1 ص 66، بحار الأنوار: ج 13 ص 432 ح 24.

کلیدواژه‌ها حکمت هایی درباره دانش و شناخت فایده یادگیری دانش

احادیث دیگر این موضوع

المواعظ العدديّة:لقمان به پسرش گفت: «اى پسرم! حكمت، ده تا كار انجام مى دهد: دل هاى مرده را زنده مى كند، بينوا را در جايگاه هاى پادشاهان مى نشاند، به فرومايه شرافت مى بخشد، بردگان را آزاد مى سازد، به غريب پناه مى دهد، نيازمند را توانگر مى سازد، بر شرافتِ شريف و سيادت سيّد مى افزايد. و آن از مال بهتر است و مايه امان از ترس است. سپرى در جنگ است، و كالايى است كه سود مى كند. هنگامى كه ترس او را مى لرزاند، شفاعت كننده است، و هنگامى كه يقين به او مى رسد، راه نماست، و هنگامى كه پوشاكى او را نمى پوشانَد، پوشاننده است».

عرائس المجالس:لقمان به پسرش گفت: «اى پسرم! حكمت را با خود داشته باش تا با آن، كرامت يابى، و آن را عزيز بدان تا با آن عزّت يابى. و سرور اخلاق حكيمانه، [تسليم در برابر] دين خداوند عز و جل است».

الفردوس بمأثور الخطابـ به نقل از عبد اللّه بن عبّاس، درباره آنچه لقمان عليه السلام به پسرش گفت، در حالى كه او را موعظه مى كرد ـ: اى پسرم! اگر ما بين تو و دانش، دريايى از آتش باشد كه تو را مى سوزاند و دريايى از آب باشد كه تو را غرق مى كند، براى رسيدن به دانش، آن دو را بشكاف تا دانش را به دست آورى و بياموزى؛ زيرا در آموختن دانش، راه نمايى و عزّت انسان است و نيز نشانه ايمان و پايه اركان [دين] و رضايت خداى رحمان.

إرشاد القلوبـ از سفارش لقمان عليه السلام به پسرش ـ: اى پسرم! آنچه را كه نمى دانى، از دانشمندان بياموز و آنچه را كه مى دانى، به مردم بياموز تا در ملكوت، از تو ياد گردد.