حدیث دربارهدانش پژوهى

الاختصاص عن الأوزاعيّـ فيما قالَ لُقمانُ عليه السلام لاِبنِهِ ـ: يا بُنَيَّ، بادِر بِعِلمِكَ قَبلَ أن يَحضُرَ أجَلُكَ، وقَبلَ أن تَسيرَ الجِبالُ سَيراً، وتُجمَعَ الشَّمسُ وَالقَمَرُ. ۱

الاختصاصـ به نقل از اوزاعى ـ: لقمان به پسرش گفت: «اى پسرم! به كمك دانشت، پيش از رسيدن اجل و پيش از درهم ريختن كوه ها و پيش از درهم پيچيدن خورشيد و ماه، [در كارهاى نيك] پيشى بگير».

۱.الاختصاص: ص 340، بحار الأنوار: ج 13 ص 431 ح 23.

کلیدواژه‌ها حکمت هایی درباره دانش و شناخت دانش پژوهی

احادیث دیگر این موضوع

امام صادق عليه السلام:يكى از نصايح لقمان به پسرش، اين بود كه گفت: «اى پسرم! بخشى از روز و شب و ساعات خود را براى دانش پژوهى قرار ده؛ زيرا هيچ زيانى را مانند ترك آن نخواهى يافت».

عيون الأخبار، ابن قتيبه:در حكمت هاى لقمان خواندم كه به پسرش گفت: «اى پسرم! دانشمند يا دانش آموز، يا شنونده [ى دانش]، يا دوست دار [دانش] باش، و پنجمى نباش، و گرنه، نابود مى شوى».

تنبيه الخواطر:لقمان به پسرش گفت: «اى پسرم! آنچه را كه نمى دانى، از دانشمندان فرابگير و آنچه را كه مى دانى، به مردم بياموز».

المواعظ العددية:لقمان به پسرش گفت: «اى پسرم! دانش را بياموز، هر چند با آن به بهره اى نرسى؛ زيرا اگر زمانه به خاطر تو مذمّت شود، بهتر است از اين كه زمانه تو را مذمّت كند».

المحاسن و الأضداد، جاحظ:لقمان به پسرش گفت: «اى پسرم! در تحصيل دانش بشتاب؛ زيرا دانش، ميراثِ از دستْ نرفتنى و همراهِ بيزارْ نشدنى و بهره پُر ارزشى از مردم است و در ميان مردم، خواستنى است».

جامع بيان العلم و فضله:لقمان حكيم به پسرش گفت: «اى پسرم! در كودكى در پىِ دانش باش؛ چرا كه به دست آوردن دانش، بر بزرگ سال سخت است».

امام صادق عليه السلامـ در بيان موعظه لقمان عليه السلام به پسرش ـ: اى پسرم! اگر در كودكى ادب آموختى، در بزرگى سودش را مى برى. هر كس آهنگ ادب كند، به آن اهتمام مى ورزد، و هر كس بدان اهتمام ورزد، زحمتِ دانستن آن را تحمّل مى كند، و هر كس زحمت دانستن آن را بپذيرد، جستجويش [در پى دانش] زياد مى شود، و هر كس جستجويش زياد شود، سودش را درمى يابد. پس آن را عادت خود قرار دِه؛ چرا كه تو جانشين گذشتگانى و به وسيله آن، جانشين خود را سود مى بخشى و علاقه مند، براى آن به تو اميد مى بندد و ترسان، از عظمت تو مى هراسد. و از تنبلى نسبت به آن و از رفتن در پىِ غير آن بپرهيز؛ زيرا اگر در برابر دنيا شكست بخورى، در برابر آخرت، مغلوب نمى شوى؛ ولى اگر جستجوى دانش در جايگاه هاى خودش را از دست بدهى، در برابر آخرت، مغلوب مى شوى. بخشى از روزها و شب ها و لحظاتت را براى جستجوى دانش قرار بده؛ چرا كه تو زيانى شديدتر از ترك آن را نمى يابى. و در آن، با هيچ فرد لجوجى مستيز، و با هيچ فقيهى مجادله، با هيچ پادشاهى دشمنى، و با هيچ ستمگرى همراهى نكن و او را تصديق منما. و با فاسقِ آلوده به گناه، همنشينى نكن، و با متّهم [نيز] همنشينى نكن، و دانش خود را ذخيره كن، همان طور كه پولت را ذخيره مى كنى.