كسى كه شايسته همنشينى نيست

4 حدیث
العقد الفريد:قالَ لُقمانُ عليه السلام لاِبنِهِ: يا بُنَيَّ، اِستَعِذ بِاللّهِ مِن شِرارِ النّاسِ، وكُن مِن خِيارِهِم عَلى حَذَرٍ. ۱
العقد الفريد:لقمان به پسرش گفت: «پسرم! از مردمِ بد، به خدا پناه ببر، و از خوبانشان نيز بر حذر باش».
۱.العقد الفريد: ج 3 ص 152.
عرائس المجالس:قالَ لُقمانُ لاِبنِهِ: يا بُنَيَّ، لا تَضَع بِرَّكَ إلاّ عِندَ راعيهِ، كَما لَيسَ بَينَ الكَبشِ وَالذِّئبِ خُلَّةٌ كَذلِكَ لَيسَ بَينَ البارِّ وَالفاجِرِ خُلَّةٌ. ۱
عرائس المجالس:لقمان به پسرش گفت: «پسرم! نيكى ات را جز نزد مراعات كننده اش، قرار نده. همان طور كه بين قوچ و گرگ دوستى اى نيست، بين نيكوكار و بدكار هم، دوستى اى نيست».
۱.عرائس المجالس: ص 314.
الزهد لابن حنبل عن معاوية بن قُرَّة:قالَ لُقمانُ عليه السلام لاِبنِهِ: يا بُنَيَّ، لا تُجالِسِ الأَشرارَ؛ فَإِنَّكَ لا تُصيبُ مِن مُجالَسَتِهِم خَيرا، ولَعَلَّهُ أن يَكونَ في آخِرِ ذلِكَ أن تَنزِلَ عَلَيهِم عُقوبَةٌ فَتُصيبَكَ مَعَهُم. ۱
الزهد، ابن حنبلـ به نقل از معاوية بن قُرّه ـ: لقمان به پسرش گفت: «پسرم! با اشرار همنشينى مكن؛ زيرا از همنشينى با آنان، خيرى نصيب تو نمى گردد و چه بسا در پايان اين مجالس، كيفرى نازل شود و تو را نيز در بر بگيرد».
۱.الزهد لابن حنبل: ص 131، الدر المنثور: ج 6 ص 519.
خزانة الخيال:قالَ لُقمانُ: إنَّ الفاحِشَ البَذِيَّ الشَّقِيَّ إن يُحَدِّث فَضَحَهُ لِسانُهُ، وإن سَكَتَ فَضَحَهُ العِيُّ، وإن عَمِلَ أساءَ، وإن فَعَلَ أضاعَ، وإنِ استَغنى بَطِرَ، وإنِ افتَقَرَ قَنِطَ، وإن فَرِحَ سُرَّ، وإن سَأَلَ ألحَفَ، وإن سُئِلَ بَخِلَ، وإن ضَحِكَ نَهِقَ، وإن كافَأَ جارَ، وإن زَجَرَ عَنُفَ، وإن ذَكَرَ غَضِبَ، وإن أعطى مَنَّ، وإن اُعطِيَ لَم يَشكُر، وإن أسرَرتَ إلَيهِ خانَكَ، وإن أسَرَّ إلَيكَ اتَّهَمَكَ، وإن كانَ دونَكَ هَمَزَكَ، وإن كانَ يَستَريحُ زاجَرَهُ. ۱

خزانة الخيال:لقمان گفت: «انسان زشتكارِ ناسزاگوى بدبخت، اگر سخن بگويد، زبانش او را رسوا مى كند و اگر ساكت شود، گنگىْ او را رسوا مى سازد، واگر عمل مى كند بد عمل كند، و اگر كار كند، ضايع مى كند و اگر بى نياز گردد، ناسپاسى مى كند و اگر فقير شود، مأيوس مى گردد و اگر شاد شود، از شدّت شادى، ناسپاس مى گردد و اگر در خواست نمايد، پافشارى مى كند و اگر از او چيزى خواسته شود، بخل مى ورزد و اگر بخندد، [چنان قهقهه مى زند كه گويى] عَرعَر مى كند و اگر مجازات كند، ستم مى كند و اگر تشر بزند، درشتى مى نمايد و اگر به يادش آيد، خشم مى گيرد و اگر ببخشد، منّت مى نهد و اگر به او عطا شود، سپاس نمى گزارد و اگر راز به او بسپارى، به تو خيانت مى كند و اگر براى او رازدارى كنى، متّهمت مى كند و اگر پايين تر از تو باشد، از

۱.خزانة الخيال: ص 567.