حدیث دربارهفروتنى

كنز العمّال عن أبي اُمامة:إنّ النَّبيَّ صلى الله عليه و آله خَرَجَ إلَى البَقيعِ فَتَبِعَهُ أصحابُهُ فَوَقَفَ وأمَرَهُم أن يَتَقَدَّموا، ثُمَّ مَشى خَلفَهُم، فَسُئِلَ عَن ذلِكَ فَقَالَ: إنِّي سَمِعتُ خَفقَ نِعالِكُم، فَأشفَقتُ أن يَقَعَ في نَفسِي شَيءٌ مِن الكِبرِ ۱. ۲

كنز العمّالـ به نقل از ابو امامه ـ: [روزى] پيامبر صلى الله عليه و آله به طرف بقيع رهسپار شد. اصحاب نيز در پىِ او، به راه افتادند. پيامبر ايستاد و به آنها دستور داد جلو بروند و آن گاه، خود در پىِ آنها حركت كرد. علّت را پرسيدند، فرمود: «من صداى كفش هاى شما را شنيدم و ترسيدم چيزى از تكبّر، در وجودم راه يابد». ۳

۱.كنز العمّال: ج 3 ص 830 ح 8878 نقلاً عن الديلمي.

۲.الاُمور المذكورة في الأحاديث ليست قانونا كلّيّا تكشف عن عدم وجود الكبر، بل تختلف باختلاف الأشخاص والأعصار والموارد، فقد قيل: «إنّ من الناس ناساً يلبسون الصوف إرادة التواضع وقلوبهم مملوءة عُجبا وكِبرا» فتأمّل.

۳.گفتنى است كه آنچه در اين احاديث به عنوان نشانه هاى فروتنى آمده، يك قاعده كلّى نيست تا نشانگر نبودن كبر در وجود شخص باشد؛ بلكه در اشخاص و اعصار و موارد مختلف، فرق مى كند، چنان كه گفته اند: «عدّه اى از مردم هستند كه به قصد فروتنى، پشمينه مى پوشند؛ اما دل هايشان آكنده از خودپسندى و كبر است». پس بايد دقّت شود.

کلیدواژه‌ها فروتنی حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاه حکمت های عقلی و علمی عقل و جهل +3 مورد دیگر

احادیث دیگر این موضوع

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:خداوند متعال، به من وحى فرمود كه: «فروتن باشيد، تا هيچ كس به ديگرى فخر نفروشد و كسى به كسى تعدّى نكند».

المعجم الكبيرـ به نقل از ابن عمر ـ: شنيدم كه پيامبر خدا مى فرمود: «در حالى كه جبرئيل عليه السلام نزد من بود، فرشته اى از آسمان بر من فرود آمد. اين فرشته كه بر هيچ پيامبرى پيش از من، فرود نيامده و بعد از من نيز بر احدى فرود نخواهد آمد، اسرافيل بود. او گفت: سلام بر تو، اى محمّد! من فرستاده پروردگارت به سوى تو هستم. به من فرمان داده است تا تو را مخيّر سازم كه اگر خواهى، پيامبرى و بندگى را برگزين و اگر خواهى، پيامبرى و پادشاهى را. من به جبرئيل عليه السلام نگاه كردم، او به من اشاره كرد كه فروتنى كن. پس من گفتم: پيامبرى و بندگى را انتخاب كردم».

الطبقات الكبرىـ به نقل از يحيى بن ابى كثير ـ: پيامبر خدا فرمود: «من همان گونه غذا مى خورم كه بندگان مى خورند، و همان طور مى نشينم كه بندگان مى نشينند؛ زيرا من، بنده اى بيش نيستم». پيامبر صلى الله عليه و آله همواره دو زانو مى نشست.

امام صادق عليه السلام:پيامبر صلى الله عليه و آله از زمانى كه خداوند عز و جلاو را بر انگيخت، در حال تكيه دادن غذا نخورد، و خوش نداشت كه مانند پادشاهان باشد؛ امّا ما نمى توانيم اين كار را بكنيم.