حدیث دربارهپدر بشر

عنه عليه السلامـ لَمّا سُئِلَ عَن وَجهِ تَسمِيَةِ آدَمَ وحَوّاءَ ـ: سُمِّيَ آدَمُ آدَمَ لِأَ نَّهُ خُلِقَ مِن أديمِ الأَرضِ، وذلِكَ أنَّ اللّهَ تَعالى بَعَثَ جَبرَئيلَ عليه السلام وأمَرَهُ أن يَأتِيَهُ مِن أديمِ الأَرضِ بِأَربَعِ طيناتٍ: طينَةٍ بَيضاءَ، وطينَةٍ حَمراءَ، وطينَةٍ غَبراءَ، وطينَةٍ سَوداءَ، وذلِكَ مِن سَهلِها وحَزنِها. ثُمَّ أمَرَهُ أن يَأتِيَهُ بِأَربَعِ مِياهٍ: ماءٍ عَذبٍ، وماءٍ مِلحٍ، وماءٍ مُرٍّ، وماءٍ مُنتِنٍ. ثُمَّ أمَرَهُ أن يُفرِغَ الماءَ فِي الطّينِ، وأدَمَهُ اللّهُ بيَدِهِ ۱ فَلَم يَفضُل شَيءٌ مِنَ الطّينِ يَحتاجُ إلَى الماءِ، ولا مِنَ الماءِ شَيءٌ يَحتاجُ إلَى الطّينِ. فَجَعَلَ الماءَ العَذبَ في حَلقِهِ، وجَعَلَ الماءَ المالِحَ في عَينَيهِ، وجَعَلَ الماءَ المُرَّ في اُذُنَيهِ، وجَعَلَ الماءَ المُنتِنَ في أنفِهِ. وإنَّما سُمِّيَت حَوّاءُ حَوّاءَ لِأَ نَّها خُلِقَت مِنَ الحَيَوانِ. ۲

امام على عليه السلامـ در پاسخ به پرسش از علّت نام گذارى آدم و حوّا به اين نام ها ـ: آدم، آدم ناميده شد، چون از اَديم زمين آفريده شد. بدين سان كه خداوند متعال، جبرئيل عليه السلام را فرستاد و به او فرمود كه از پوسته (اديم) زمين، چهار قسمت خاك برايش بياورد. خاكى سفيد، خاكى سرخ، خاكى قهوه اى، و خاكى سياه، و اين خاك ها را از قسمت هاى نرم و درشت زمين بردارد. سپس به او فرمود كه چهار نوع آب برايش بياورد: آب شيرين، آب شور، آب تلخ، و آب گنديده. آن گاه به او فرمود كه آب ها را روى خاك بريزد، و خداوند با دست [قدرت]خويش، آنها را به هم آميخت، به طورى كه از خاك، نه چيزى اضافه آمد كه به آبْ نياز داشته باشد، و نه از آب، چيزى زياد آمد كه به خاكْ نياز داشته باشد، پس آب شيرين را در [قسمت]گلوى او قرار داد، و آب شور را در چشمانش، و آب تلخ را در گوش هايش و آب گنديده را در بينى اش. حوّا نيز حوّا ناميده شده، چون از حيوان (موجود زنده) آفريده شد.

۱.قال الجوهريّ: الأدم: الاُلفة والاتّفاق، يقال: آدم اللّه بينهما أي أصلح وألّف، وكذلك أدم اللّه بينهما، فعل وأفعل بمعنى، انتهى، واليد هنا بمعنى القدرة (بحارالأنوار: ج 11 ص 102).

۲.علل الشرائع: ص 2 ح 1، بحارالأنوار: ج 11 ص 102 ح 7.

کلیدواژه‌ها آفریدگار آفرینش انسان پدر بشر

احادیث دیگر این موضوع

تفسير القمّىـ «و آفرينش انسان را از گِلى آغاز كرد» فرمود: «يعنى آدم عليه السلام را. «سپس نسل او را قرار داد» ، يعنى فرزندان او را. «از چكيده اى» ، يعنى عصاره و گزيده غذا و آب، «از آبى پست» » فرمود: «يعنى آب مَنى. «سپس او را بپرداخت» ، يعنى از نطفه به خون بسته، و از خون بسته به پاره گوشت تبديل كرده تا آن كه در او روح دميد.

تفسير الطبرى، به نقل از ابن عبّاسـ در باره اين سخن خداوند: ««و شما را آفريديم، سپس صورتتان بخشيديم» ـ: جمله «شما را آفريديم» ، يعنى آدم را، و جمله «شما را صورت بخشيديم» ، يعنى ذرّيه او را.

تفسير الثعلبىـ به نقل از عطا، در باره اين سخن خداوند متعال: «و شما را آفريديم، سپس صورتتان بخشيديم» ـ: در پشت آدم آفريده شده، سپس در رحِم ها صورتگرى شدند.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:مردمان، فرزند آدم عليه السلام اند، و آدم، از خاك بود.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:خداوند عز و جل كبر جاهليت و نازيدن جاهلى به نياكان را از شما بُرد. [پس، از دو حال خارج نيستيد: يا] مؤمن پرهيزگار، يا بى ايمان بدبخت. شما فرزندان آدميد، و آدم، از خاك بود.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:اى على! خداوند ـ تبارك و تعالى ـ به بركت اسلام، نخوت جاهليت و نازيدن جاهلى به نياكان را بُرد. بدانيد! همانا مردمان، از آدم اند، و آدم، از خاك بود، و گرامى ترين آنان نزد خدا، كسى است كه پرهيزگارتر باشد.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:خداوند، آدم را از مُشتى [خاك] كه از همه جاى زمين برداشت، آفريد. از اين رو، فرزندان آدم، متناسب با خاك زمين، پديد آمدند: برخى از آنها سرخ اند، برخى سفيد، برخى سياه، و برخى آميزه اى از اين رنگ ها، برخى نرم، برخى خشن، برخى پاك، و برخى ناپاك.

امام على عليه السلام:آدم، از اديم (پوسته) زمين كه در آن [خاك] پاك و خوب و بد وجود دارد، آفريده شد. بنا بر اين، تو همه اين ويژگى ها را در فرزندان او مى بينى: خوب و بد.