حدیث دربارهبنيادهاى سنجش خرد

دانشنامه عقاید اسلامی ج ۱، ص ۴۰۳، ح ۵۱۹

امام علی علیه‌السلام

بنيادهاى سنجش خرد

عنه عليه السلام:سِتَّةٌ تُختَبَرُ بِها عُقولُ النّاسِ: الحِلمُ عِندَ الغَضَبِ، وَالصَّبرُ عِندَ الرَّهَبِ، وَالقَصدُ عِندَ الرَّغبِ، وتَقوَى اللّهِ في كُلِّ حالٍ، وحُسنُ المُداراةِ، وقِلَّةُ المُماراةِ. ۱

امام على عليه السلام:با شش چيز، خرد آدميان، سنجيده مى شود: بردبارى به هنگام خشم، شكيبايى به هنگام ترس، ميانه روى به هنگام رغبت، پرواى خداوند در همه حالات، نرم خويى با مردم، و كم جدال كردن.

۱.غرر الحكم: ح 5608، عيون الحكم والمواعظ: ص 286 ح 5165.

کلیدواژه‌ها بهشت نام های بهشت خرد عوامل بهشتی شدن +2 مورد دیگر

احادیث دیگر این موضوع

۸

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:هفت چيز بر خردمندى صاحبان خرد، دلالت دارد: ثروت، از ميزان خرد صاحب مال، پرده بر مى دارد؛ نيازمندى، بر خرد نيازمند، دلالت دارد؛ و بلا، بر خرد بلا ديده؛ و خشم، بر خرد خشمگين؛ و نوشته بر خرد نويسنده؛ فرستاده، بر خرد فرستنده؛ و هديه، بر اندازه خرد هديه دهنده.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:خرد مرد را با سه چيز بيازماييد: بلندى ريش، كنيه و نوشته نگين انگشترى اش.

امام على عليه السلام:با شش چيز، خرد مردان، آزموده مى شود: همنشينى، معاشرت، مقام، كناره گيرى از مقام، ثروت، و تنگ دستى.

امام على عليه السلام:با سه چيز، خرد مردان، سنجيده مى شود: ثروت، مقام و حوادث ناگوار.

امام على عليه السلام:آدمى در سه جا دگرگون مى شود: در نزديكى به پادشاهان، در رسيدن به مقام، و در رهايى از تنگ دستى. هر كه در اين سه حالتْ دگرگون نشود، داراى خردى استوار و خُلق و خويى درست است.

امام على عليه السلام:سه چيز، بر خردمندى صاحبانش دلالت دارد: فرستاده، نوشته و هديه.

امام على عليه السلام:از نشانه هاى خردمند، آن است كه در او سه فضيلت باشد: چون از او بپرسند، پاسخ دهد؛ هنگامى كه ديگرى از سخن گفتنْ باز ماند، سخن بگويد؛ و رأيى را ابراز كند كه صلاحِ اهلش در آن باشد. پس هر كه اين برترى هاى سه گانه در او نباشد، نادان است.

امام على عليه السلام:از متانت بسيار و تحمّل نيكو، بر خردمندى آدمى، و از رفتارِ زيبايش، بر بزرگوارى نسبش، استدلال مى شود.